Avropalı alimlər istidən ölümlə bağlı araşdırma aparıblar və dəhşətə gəliblər.

Azmedinfo.az “Nature” jurnalına istinadən yazır ki, araşdırmalara əsasən qlobal istiləşmənin artması ilə Avropa şəhərlərində istiliklə bağlı ölümlər hər il 50% artacaq. Bu, ən yumşaq ssenari üçün proqnozdur. Ən çox insan tələfatı Aralıq dənizi ölkələrində olacaq. Skandinaviyada daha az ölüm baş verəcək.


Jurnalda dərc olunan tədqiqatın müəlliflərindən biri London Gigiyena İnstitutundan ətraf mühit üzrə tədqiqatçısı Pyer Massalodur. Alim uzun müddətdir ki, həddindən artıq istilərin, soyuqların və çirklənmənin əhaliyə təsirini öyrənir və məyusedici nəticələrə gəlib: Avropa şəhərləri iqlim fəlakətlərindən sağ çıxmayacaq. Onları təcili olaraq inkişaf etdirmək və abadlaşdırmaq lazımdır. Tədqiqatda Yunanıstan, İtaliya, İspaniya, İsveçrə və Norveç alimləri də iştirak ediblər.

Onlar 12 ölkənin ən mühüm Avropa şəhərlərinin 854 ərazisində genişmiqyaslı tədqiqatlar aparıblar. Hər rayonun əhalisi təxminən 50 min nəfər olub. Nəticələr görə yaxın illərdə 2 milyon 345 min insan istidən öləcək. Bu, hətta şəhərlər iqlim dəyişikliyinə hər cür uyğunlaşmağa başlasa belə baş verəcək.

Nəsələn, daha çox fəvvarələr və parklar tikməklə, binaları kondisionerlərlə təchiz etməklə və bəşəriyyət karbon emissiyalarının miqdarını aktiv şəkildə azaltmağa başlamaqla çətin ki buna mane olsun.

Vəziyyəti pisləşdirə biləcək amillər arasında klimatoloqlar və həkimlər aşağıdakıları qeyd edirlər:

- əhalinin qocalması;
- çətin epidemioloji vəziyyət. Xəstəliklər onsuz da sağlam olmayan insanlığı zəiflədir;
- yoxsulluq. Kondisioner alıb onun istismar pulunu ödəyə bilməyənlər istilər zamanı risk altındadır.

Eyni zamanda, nədənsə, alimlər soyuqlara xüsusi diqqət yetirmirlər. Bu arada Avropada hər il 360 mindən çox insan soyuqdan ölür, amma heç kim büdcə vəsaiti hesabına insanların evlərinin yaxşı qızdırılmasına və ya əhaliyə hər hansı köməklik göstərilməsinə çağırış etmir.

Şərqi Avropa və Aralıq dənizi daha çox zərər çəkəcək

Tədqiqat çərçivəsində ümumilikdə 500 fərqli ssenari modelləşdirilib. Və hesablamalar göstərdi ki, ölüm hallarının pik həddi XXI əsrin ortalarında baş verəcək. Sonra bir az aşağı düşəcək.

Digər hesablamalar göstərir ki, istilər getdikcə artacaq və ondan ölənlərin sayı da tədricən artacaq. Alimlərin hesablamalarına görə, ən pis vəziyyət Şərqi Avropa ölkələrində olan insanlar üçün olacaq: Macarıstan, Bolqarıstan, Rumıniya.

Həm də Aralıq dənizi sahili ölkələrində: Lüksemburq, Portuqaliya, İspaniya, İtaliya və Kipr. İsveçrə və Avstriyada ölüm halları artacaq. 20 ildən sonra bu ölkələrdə hər 100.000 əhaliyə 100-150 nəfər havanın şıltaqlığından öləcək. Maltada hər 100 min əhaliyə 316 nəfər istidən öləcək.