Bu gün müasir standartlara cavab verən avadanlıq və texnologiya olmadan tibb müəssisələrinin ixtisaslaşmış səhiyyə xidmətləri göstərməsi mümkün deyil. Texnologiyalar qlobal cəmiyyətin hər bir fərdinə səhiyyə xidmətinin göstərilməsi işində innovativliyi və çevikliyi təmin etməklə kifayətlənmir, eyni zamanda, bu xidmətləri günbəgün inkişaf etdirir, əhatə dairəsini genişləndirir.

Azmedinfo.az Azərbaycan Cərrahiyyə, Qastroenterologiya və Onkologiya Cəmiyyətinin katibi, akademik Mustafa Topçubaşov adına Elmi Cərrahiyyə Mərkəzinin şöbə müdiri Günel Məmmədovanın dünyanın ən "ağıllı" xəstəxanası olmağı qarşısına hədəf qoyan Klinikanın yaşıl və rəqəmsal tibbi xidmətlərindən bəhs edən məqaləsini oxucularına təqdim edir.

Məqalədə göstərildiyi kimi,  Finlandiyanın Oulu Universitetinin Klinikası 2030-cu ilədək dünyanın ən "ağıllı" xəstəxanası olmağı qarşısına hədəf qoyub. Bu transformasiyanın əsas elementlərindən biri intellektual, robototexnikaya əsaslanan dərman paylama sisteminin tətbiqidir.

Robotlaşdırılmış dərman təyini və paylama sisteminə keçidin əsas məqsədi bu prosesə ayrılan zamanı minimum həddə endirməklə tibbi personalın pasiyentlərə daha çox vaxt ayırmalarına imkan yaratmaqdır.

Robot qablaşdırma

Məqalə müəllifinin sözlərinə görə, Oulu Universitetinin Klinikasında pasiyentlərə dərman təyinatı, dozanın müəyyənləşdirilməsi və paylanması elektron xəstə məlumatları sistemi ilə inteqrasiya edilib və 2 mərhələ üzrə həyata keçirilir. İş prosesi elektron reseptlə başlayır.

Səkkiz robot doza həddi əvvəldən müəyyən olunmuş dərmanların qablaşdırılması və saxlanması ilə məşğul olur. Həmin robotlar temperatur, hava keyfiyyəti, rütubət və s. kimi vacib parametrləri nəzarətdə saxlanılan D sinfinə uyğun xüsusi təmiz otaqda yerləşdirilir. Orijinal qablaşdırmaların saxlanması, habelə işçi heyət üçün əlavə təmiz sahələr də nəzərdə tutulub.

Robotlardan üçü dərmanları fərdi doza paketlərinə yığır. Onlar ampullar, transdermal plastrlar da daxil olmaqla, geniş diapazonlu dərman formatları ilə işləyə bilirlər.

Blister paketləri elə kəsilir ki, tabletlər və ya kapsullar blisterlərdə qalsınlar. Daha sonra robotlar birdəfəlik paketlərə qablaşdırırlar.

Bu "ağıllı" köməkçilər bəzi ağır antibiotiklərdən, ölçü və ya çəki məhdudiyyətləri ilə əlaqəli nadir istisnalardan başqa, Klinikanın dərman qablaşdırma ehtiyaclarının təxminən 99%-ni təmin edə bilirlər.

Dərman məhsulunun adı, seriya nömrəsi və son istifadə tarixi ilə etiketlənmiş birdozalı paketləri "Pegasus" adlı 4-cü robot saxlayır və paylamağa hazırlayır. "Pegasus" resept məlumatlarına uyğun olaraq pasiyentlər üçün xüsusi dərman "üzük"lərini və ya klipslərini avtomatik olaraq yığır. Bu klipslərdə xəstəyə lazım olan bütün dərmanlarla yanaşı, pasiyentin özü, onun müalicə aldığı palata, təyin edilmiş dərman kompleksinə daxil olan preparatlar və onların qəbulu saatları haqqında informasiyanı əks etdirən etiket vardır.

Növbəti mərhələdə xəstələrə təyin edilmiş medikamentoz vasitələr pnevmatik boru sistemi vasitəsilə qısa zamanda Oulu Klinikasının şöbələrinə çatdırılır. Bu tibb müəssisəsi Avropanın ən böyük pnevmatik boru-kommunikasiya sistemlərindən birinə malikdir və sistemi daha da genişləndirməyi planlaşdırır.

Finlandiyalı mütəxəssislərin ərsəyə gətirdiyi robotlaşdırılmış birdəfəlik dərman təyini və paylama sistemi bəhs etdiyimiz tibb müəssisəsinin mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanmış uğurlu innovativ layihədir. Bu iddialı layihənin uğuru əczaçıların və tibb bacılarının gündəlik fəaliyyəti ilə əlaqəli bir neçə mühüm göstərici əsasında qiymətləndiriləcək:

• tibb bacıları üçün vaxta qənaət;

• dərman qəbulu prosesində yol verilən səhvlərin azaldılması;

• tibbi tullantıların həcminin minimuma endirilməsi;

• aptekə və bütövlükdə xəstəxanaya iqtisadi nöqteyi-nəzərdən müsbət təsir göstərilməsi.

Sonda qeyd etmək lazımdır ki, Oulu Universitetinin Klinikasında istifadəyə verilmiş bu intellektual sistemin tətbiqi xəstəxana əczaçılıq praktikasında irəliyə doğru mühüm innovativ addım kimi dəyərləndirilir. 

Tibbi xidmətlərin inkişafına dayanıqlı və sistemli yanaşma bu layihənin uzaqgörənliyini vurğulamaqla yanaşı, Oulu Universiteti Klinikasının ağıllı səhiyyə innovasiyalarında lider mövqeyini göstərir.

Dünyanın ən "ağıllı" xəstəxanası pasiyentlərinə, onların ailələrinə və qohumlarına, eləcə də özünün tibbi personalına hərtərəfli və humanist münasibət göstərir. O, gələcəyə uzunmüddətli baxış bucağından nəzər salmaqla, öz yenilikçi prinsiplərini davam etdirir, inkişaf yolunda davamlı öyrənmək və tətbiq etmək yanaşmasını göstərir.

2030-cu ilədək dünyanın ən "ağıllı" xəstəxanası olmaq istəyən Oulu Universiteti Klinikası öz məqsədinə çatmaq üçün əzm və inamla irəliləyir. Qısa zamanda yeni - "ağıllı" binasının (smart hospital) tikintisini başa çatdırmağa çalışır.