London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbinin tədqiqatçıları belə nəticəyə gəliblər ki, Yer kürəsində “duman” və “zibil” mövsümləri adlandırılan iki yeni iqlim mövsümü yaranıb.

Azmedinfo.az "Daily Mail"ə istinadən yazır ki, bu mövsümlər insan həyatına, dəniz florası və faunasına, həmçinin qlobal ekosistemlərə ciddi təhlükə yaradır.

“Duman mövsümü hər il Cənub-Şərqi Asiyanın bəzi bölgələrində müşahidə olunur — sıx tüstü regionu bürüyür, bu da havanın keyfiyyətini azaldır və sağlamlıq problemlərinə səbəb olur. (…) Eyni zamanda, Balidə hər il dekabrdan martadək yeni bir mövsüm başlayır. Musson küləkləri istiqamət dəyişdikcə, okean axınları sahilə nəhəng həcmdə plastik tullantılar çıxarır və çimərlikləri zibillə örtür”, — məqalədə bildirilir.

Qeyd olunur ki, dumanın əsas səbəbi — xüsusilə İndoneziya və Malayziyada kənd təsərrüfatı üçün torpaqların təmizlənməsi məqsədilə kütləvi yanğınların törədilməsidir. Oxşar “dumanlı mövsüm” artıq ABŞ-da da müşahidə olunur: burada meşə yanğınları yazın əvvəlindən başlayır və dekabradək davam edir.

Məqalə müəllifi vurğulayır ki, Balidə “zibil mövsümünün” başlanğıcını yerli sakinlər artıq bir neçə gün dəqiqliklə proqnozlaşdıra bilirlər, çünki bu hal artıq mütəmadi hal alıb.

“Mart ayında Balidə son musson mövsümündə sahilə 3000 tondan çox okean tullantısı atıldığı bildirilib”, – deyə yazıda qeyd olunur.

Mütəxəssislər onu da qeyd edirlər ki, ənənəvi mövsümlər — yaz və yay da dəyişməyə başlayıb, lakin bu dəyişiklik sinxron şəkildə baş vermir. Məsələn, yaz çox erkən gələ və uzana, yay isə gecikə bilər.