Havanın keyfiyyəti insan sağlamlığı üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə mikroskopik toz hissəcikləri — PM2.5 (diametri 2,5 mikrondan kiçik olan bərk və maye hissəciklər) orqanizm üçün son dərəcə təhlükəlidir. Bu hissəciklər tənəffüs zamanı ağciyərlərin dərin qatlarına, oradan isə qan dövranına keçərək müxtəlif orqan və sistemlərə mənfi təsir göstərir.

Azmedinfo.az xəbər verir ki, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, PM2.5 konsentrasiyasının artması aşağıdakı ciddi xəstəliklərin yaranma riskini artırır:

İnsult – Beyinə qan axınının pozulması nəticəsində baş verir.

Şəkərli diabet – Uzunmüddətli hava çirkliliyi insulin müqavimətini artırır.

Ürək-damar xəstəlikləri – Qanda oksigenin azalması və damar divarlarının zədələnməsi ilə əlaqədar baş verir.

Ağciyər xərçəngi və xroniki obstruktiv ağciyər xəstəliyi (XOAX) – Dərin nəfəs yollarında toksik hissəciklərin toplanması nəticəsində baş verir.

Tənəffüs yolu infeksiyaları – Uşaqlarda və yaşlılarda immun sisteminin zəifləməsi ilə daha çox müşahidə olunur.

Eyni zamanda, havanın çirklənməsi pre- və neonatal sağlamlığa, yəni hamilə qadınlara və yenidoğulmuş körpələrə də mənfi təsir göstərir. Dölün inkişafında geriləmə, vaxtından əvvəl doğuş və az çəki ilə doğulma halları artmaqdadır.

Sağlamlıq üçün tövsiyələr

Açıq havada fəaliyyətləri məhdudlaşdırın: Xüsusən də havanın çirklənməsi səviyyəsi yüksək olduğu günlərdə.

Maska istifadə edin: Xaricdə olduğunuz zaman, xüsusilə şəhər mərkəzlərində və nəqliyyatın sıx olduğu yerlərdə N95 tipli maskalar seçin.

Hava keyfiyyətini izləyin: Mobil tətbiqlər və rəsmi meteoroloji mənbələrdən gündəlik məlumat alın.

Evin havasını təmiz saxlayın: Pəncərələri səhər tezdən və ya axşam gec açın, hava təmizləyici cihazlardan istifadə edin.

Yaşıl mühit yaradın: Bitkilər havadakı toksinləri azaldır — evdə və iş yerində bitkilər saxlamaq faydalıdır.

Qidalanmaya diqqət yetirin: Antioksidantlarla (C və E vitamini, meyvə-tərəvəz) zəngin qidalar orqanizmi sərbəst radikallardan qoruyur.

Daimi tibbi müayinə keçin: Xüsusilə ürək, ağciyər və şəkər xəstəliyi olan şəxslər üçün mütəmadi həkim nəzarəti vacibdir.

Hər bir insan və cəmiyyət bu istiqamətdə həm fərdi, həm də kollektiv məsuliyyət daşıyır.