Sağlamlıq və tibbi səbəblərə görə səyahət təcrübəsi uzun bir tarixə malikdir. Hətta qədim sivilizasiyalar mineral termal bulaqların və müqəddəs məbəd hamamlarının müalicəvi təsirini tanıyırdılar. Məsələn, şumerlər dörd min ildən çox əvvəl qaynar bulaqların ətrafında sağlamlıq kompleksləri tikmişdilər, bura hovuzları olan məbədlər də daxil idi.

Azmedinfo.az tibbi turizmin tarixinə dair araşdırmanı təqdim edir:

İlk dəfə qədim dövrlərdə, xüsusilə qədim Yunanıstanda, insanlar sağalma və müalicə məqsədilə müalicə mərkəzlərinə və müqəddəs yerlərə səfərlər edirdilər. Bu dövrdə, mədəniyyətlər arasında tibbi biliklərin mübadiləsi və müxtəlif müalicə üsullarının istifadəsi geniş yayılmışdı.

Qədim Romalılar termal sağlamlıq kurortları tikirdilər və həmin dövründə müalicəvi məbədlər inşa olunurdu. Qədim yunanlar şəfa verən tanrı Asklepiosun ziyarətgahına səyahətləri ilə tanınırdılar və yuxularda müxtəlif xəstəliklər üçün dərmanlar yaratdıqlarına inanırdılar. Bu ziyarətgah əslində Saron körfəzində Epidauriya adlı kiçik bir ərazi idi - bu gün bildiyimiz kimi tibbi turizmin doğulduğu yer sayılır.

Avropada tibbi turizim

Məhz XVI və XVII əsrlərdə avropalılar müasir istirahət mərkəzi konsepsiyasının əsasını düşünürdülər. Böyük Britaniyada dənizkənarı kurortlar (Bləkpul və ya Marqeyt kimi) Britaniya elitasının dəniz sularında və dəniz havasında müalicəsi üçün nəzərdə tutulurdu. İngiltərə çox tez bir zamanda səyahət etməyə imkanı olanları qəbul edən müxtəlif kurort şəhərləri və sanatoriyaların bumunu gördü.

Müxtəlif dəri infeksiyaları, zəif həzm və revmatizm kimi xəstəlikləri müalicə etmək üçün spa və mineral sulardan istifadə olunurdu. Avropada İsveçrə mineral bulaqları (Sent-Moritz, Lozanna, İnterlaken və Baden) məşhurlaşırdı. İnsanlar Avstriyaya (Vyana), Macarıstana (Budapeşt) və Almaniyaya (Baden-Baden və Visbaden) də axışırdılar. Dəmir yollarının formalaşması insanların daha ucqar sahil və dənizkənarı kurortlara axınını artırdı.

Şimali Amerikada tibb səyahəti

Yeni Dünyanın kəşfi Avropadan gələn tibbi səyahətçilər üçün yeni istiqamətlər aşkar etdi. Hollandiya və İngilis kolonistləri 1600-cü illərdə mineral bulaqların yanında taxta kabinlər inşa etdilər. Bu dövrdə yerli amerikalılar müalicə sənətində xüsusilə bacarıqlı idilər.

ABŞ və Kanadada kurort turizminin inkişafı üçün mineral bulaqlardan istifadə olunurdu, onların ətrafında ilk milli parklar salınmışdı. Bulaqların fiziki morfologiyası fərqli təbii landşaftlarla nəticələnə bilər ki, bu da dünyanın hər yerindən (məsələn, Vayominq, ABŞ-da Yellowstone Milli Parkı) ziyarətçilərin cəlb edilməsinə kömək etdi.

XIX əsrdə Avropadan olan varlı vərəm xəstələri müalicə üçün müxtəlif iqlim şəraiti axtararaq tez-tez ABŞ-ın cənub-qərbinə səyahət edirdilər (və yaşayırdılar). Bununla belə, kosmetik cərrahiyyə, stomatoloji qulluq və digər mürəkkəb prosedurlar kimi müalicə almaq niyyəti ilə səyahət etmək nisbətən yeni bir hadisə idi və bütün dünyada cəmi bir neçə onilliklər əvvəl başlamışdı.

Asiyada kurort turizmi

Asiyanın da tibbi turizm tarixi var. Yaponiyanın təbii mineral bulaqlarının (həmçinin onsen kimi tanınır) zənginliyi əsrlər boyu sevimli sağlamlıq istirahətini təmsil etmişdir və onlar da bu gün Yapon turizminin əsını təşkil edir. Bu bulaqların mineral tərkibinə görə müalicəvi gücə malik olduğu bilinir. Bu bulaqlarda yaraları sağaltmaq, ağrıları yüngülləşdirmək və sağalmaq üçün istifadə edirdilər.

Yoqa və Ayurveda təbabəti beş min il əvvəl Hindistanda populyarlıq qazandı, insanlar bu alternativ müalicə üsullarından faydalanmaq üçün axın edirdi. Hindistan 2500 il sonra Buddizm ortaya çıxanda Şərqin mənəvi, mədəni və tibbi tərəqqisinin mərkəzi kimi şöhrət qazandı. Bu gün də tibb turistləri üçün ən populyar ölkələrdən biridir.

Bugün, tibbi turizm dünyanın bir çox ölkəsində geniş yayılıb. İnsanlar inkişaf etmiş tibbi xidmətlər, aşağı qiymətlər, peşəkar müalicə və qısamüddətli müalicə məqsədilə başqa ölkələrə səyahət edirlər. Bu, xüsusilə kosmetik cərrahiyyə, diş müalicəsi, ortopedik əməliyyatlar, ürək  və xərçəng əməliyyatları kimi sahələrdə populyardır. Həmçinin, inkişaf edən ölkələrdə müalicə almaq, inkişaf etmiş ölkələrdəki xəstəxanalara nisbətən daha ucuz ola bilər.

Beləliklə, tibbi turizm günümüzdə yalnız müalicə məqsədli deyil, həm də iqtisadi baxımdan əhəmiyyətli bir sektor halına gəlib. Bu sahə həm yerli, həm də qlobal iqtisadiyyata böyük təsir göstərməkdədir.

Araşdırma:
Ruslan KƏRİMOV