Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
23 Aprel 2026, Cümə axşamı, 18:50
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Gözlənilməz xüsusiyyətlərə malik nəhəng virus aşkarlanıb - İlk dəfə
31 İyul 2025
718
Gözlənilməz xüsusiyyətlərə malik nəhəng virus aşkarlanıb - İlk dəfə

 

Alimlər dəniz planktonunu yoluxduran nəhəng bir virus aşkarlayıblar. Bu virus indiyə qədər məlum olan viruslar arasında ən uzun çıxıntıya malikdir — 2,3 mikrometrə qədər. O, yalnızca forması ilə deyil, eyni zamanda fotosintez, metabolizm və ion daşınması ilə bağlı genlərə sahib olması ilə də unikaldır.

 

Azmedinfo.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri bioRxiv portalında dərc olunub.

 

Yeni aşkar edilmiş virus PelV-1 adlandırılıb və Sakit okeanın subtropik dövriyyəsinin şimal hissəsində təcrid olunub. O, Pelagodinium sp. adlı dinoflagellatları — mərcanlar və digər dəniz orqanizmləri ilə simbiozda yaşayan təkhüceyrəli yosunları yoluxdurur. Virusun kapsidi nəhəng olmaqla yanaşı, iki qeyri-adi quruluşa da malikdir: biri nazik və elastik “quyruq”dur ki, uzunluğu 2 mikrometrdən çox ola bilir, digəri isə əks tərəfdən çıxan qalın və qısa çıxıntıdır.

 

Virusun genomu 459 min nukleotid cütündən ibarətdir və viruslar üçün xarakterik olmayan onlarla geni əhatə edir: Krebs dövranı fermentləri, işığa həssas zülallar, rodopsin, akvaporinlər və fotosintezdə iştirak edən genlər. Bu, virusun sahib hüceyrənin enerji istehsalı da daxil olmaqla metabolik proseslərinə müdaxilə edə biləcəyini göstərir.

 

Bundan əlavə, daha az yayılan ikinci virus — co-PelV də aşkarlanıb. Onun genomu 504 min nukleotid cütüdür. Hər iki virus Mesomimiviridae ailəsinə aiddir və fitoplanktonu — dəniz qida zəncirinin əsasını təşkil edən orqanizmləri — yoluxduran nadir virus nümunələridir.

 

Alimlərin fikrincə, belə tapıntılar virusların okean məhsuldarlığına, qlobal biokimyəvi dövrlərə və iqlimə təsirini anlamağa yardım edir. Qeyd olunur ki, daha əvvəl yalnız iki dinoflagellat virusu xarakterizə edilmişdi və bu araşdırma dəniz mikroaləminə dair bilikləri əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir.

Ən çox oxunanlar