Yeni bir araşdırma göstərib ki, virtual reallıq eynəyi ilə nümayiş etdirilən xəstə sifətləri insanlarda sanki gerçək infeksiya varmış kimi immun cavab yaradır. Bədən xəstəlik siqnallarına qarşı dərhal xəbərdarlıq vəziyyətinə keçir.

Azmedinfo.az bununla bağlı "Nature Neuroscience" jurnalında yayımlanan məqaləyə istinadən yazır ki, geniş tədqiqat gözləntiləri aşkara çıxarıb.

Qatar vaqonunda burnunu çəkən biri və ya suçiçəyi əlamətləri olan bir uşaq... Yoluxucu infeksiya riski olan insanları görəndə instinktiv olaraq uzaqlaşmaq meyli yaranır. Lakin aparılan yeni araşdırma göstərir ki, bu görüntülər təkcə davranışlarımızı deyil, eyni zamanda immun sistemimizi də təsir altına alır.


Tədqiqatda 248 sağlam iştirakçıya VR (virtual reallıq) eynəyi taxılıb. Tədqiqatçılar əvvəlcə iştirakçılara neytral üz ifadəsi olan üç fərqli insan siması göstəriblər. Daha sonra isə bu simaların bəziləri virus infeksiyasını xatırladan dəri səpgiləri ilə təqdim olunub. Bəzi təcrübələrdə bu sifətlərə qorxu ifadələri də əlavə edilib.

Bir təcrübədə iştirakçılardan üzlərinə yüngül toxunuşdan sonra mümkün qədər tez düyməyə basmaları istənilib. Araşdırma göstərib ki, xəstə kimi görünən sifətlər göstərildikdə iştirakçılar daha tez düyməyə basıblar. Bu da onu göstərir ki, hələ sifət yaxınlaşmamışdan belə təhlükə hissi formalaşır.

EEQ və fMRI kimi beyin görüntüləmə texnikaları ilə aparılan ölçmələr göstərib ki, bu reaksiyanın neyroloji əks-sədası var. Beynin təhlükə qavrama mərkəzləri – xüsusən də hipotalamus – xəstə sifətlər qarşısında daha uzaq məsafədən belə aktivləşir. Bu da orqanizmin əsas tənzimləyici sistemi ilə güclü əlaqə yaradıldığını göstərir.

Tədqiqat təkcə beyinin reaksiyaları ilə məhdudlaşmayıb. İştirakçıların qan analizlərində də əhəmiyyətli dəyişikliklər müşahidə olunub. Xüsusilə infeksiyalara qarşı ilkin reaksiya verən təbii lenfoid hüceyrələrin (ILC) aktivləşdiyi müəyyən edilib. Qeyd edək ki, bu hüceyrələrin oxşar aktivliyi daha əvvəl qrip peyvəndi olunmuş şəxslərdə də qeydə alınıb.

Bədən virusa toxunmadan əvvəl hazırlığa başlayır

Hamburq Universitetindən Dr. Esther Diekhof nəticələrin əvvəlki tədqiqatlarla uyğun gəldiyini bildirib: “Bu araşdırma göstərir ki, immun sistemi patogenlərlə birbaşa təmasda olmadan da potensial təhlükəyə cavab verə bilir.”

Lakin University College London-un professoru Benedikt Seddon bildirir ki, bu ilkin reaksiyanın gerçək infeksiya ilə mübarizədə nə dərəcədə faydalı olduğu hələ məlum deyil: “Məsələn, SARS-CoV kimi bir virus orqanizmə daxil olduqda immun sisteminin reaksiya verməsi bir neçə gün çəkə bilər. İlk qarşılaşmada başlayan bu qısamüddətli həyəcan siqnalının uzunmüddətli immunitetə nə kimi təsiri olduğu isə hələ ki aydın deyil.”