Tez-tez sidiyə getmək istəyiniz yaranır, amma tualetə getdiyinizdə.... Yaxud sidiyə gedərkən yanma hissi olurmu? Bunların hamısı sidik yolu infeksiyasının (SYİ) əlaməti ola bilər və bu an yaşanan ağrı dözülməz olur.

Azmedinfo.az "Arqumentı i faktı" nəşrinə istinadən yazır ki, dünya üzrə hər il təxminən 400 milyon insanın SYİ problemi yaşayır. Hər iki cins və uşaqlar təsirlənsə də, bu infeksiya daha çox qadınlarda müşahidə olunur. Dünya miqyasında qadınların yarısı həyatlarının müəyyən bir dövründə SYİ keçirir.

Mikrobların davamlılığının artdığı bir dövrdə, ən geniş yayılmış infeksiyalardan biri olan SYİ-lərin necə effektiv müalicə ediləcəyi məsələsi gündəmdədir. 

Enfeksiyaya nə səbəb olur?

SYİ uretrada (sidiyin çıxdığı kanal), sidik kisəsində və daha ciddi hallarda böyrəklərdə inkişaf edə bilər. Əksər hallarda bakteriyalar — xüsusilə E.coli — rektumun içindən və ətrafından uretraya daxil olaraq infeksiyaya səbəb olur.

Qadınların və qız uşaqlarının uretrası daha qısa olduğundan bakteriyaların sidik yollarına keçməsi asanlaşır. Menopauzadan sonra östrojen səviyyəsinin azalması da riski artırır, çünki bu hormon vajinal bölgədə sağlam bakteriya balansını qoruyur.

Əlamətlər

İngiltərənin Milli Səhiyyə Xidməti (NHS) SYİ üçün ən çox rast gəlinən əlamətləri belə sadalayır:

Sidiyə gedərkən ağrı və ya yanma hissi

Birdən-birə və ya adi haldan daha tez-tez sidiyə getmə ehtiyacı

Bulanıq və ya qan qarışmış sidik

Qarının aşağı hissəsində və ya böyrək nahiyəsində ağrı

Yüksək hərarət, üşütmə, titrətmə

Yorğunluq və halsızlıq

Yaşlı insanlarda əlavə olaraq narahatlıq, qarışıqlıq kimi davranış dəyişikliyi ola bilər. Uşaqlarda isə yataq islatma və qusma SYİ-yə işarə edə bilər.

İnfeksiya özü-özünə keçə bilərmi?

Londondakı "Whittington" Xəstəxanasının uro-ginekoloqu Dr. Rajvinder Khasriya bildirir ki, bəzi qadınlarda müalicəyə ehtiyac qalmır, immun sistemi infeksiyanı özü aradan qaldırır. Digərlərinə isə antibiotik lazımdır” – deyir.

Amma hansı insanların hansı qrupa düşəcəyi tam aydın deyil. Mikrobların dərmanlara qarşı davamlılığının artması səbəbindən bu məsələ hələ də tədqiqat mövzusudur.

SYİ yoluxucudurmu?

SYİ yoluxucu hesab olunmur və cinsi yolla ötürülən xəstəlik deyil. Amma cinsi əlaqə bakteriyaların rektumdan uretraya keçməsini asanlaşdıraraq infeksiya riskini artırır.
NHS, cinsi əlaqədən sonra dərhal sidiyə getməyi tövsiyə edir.

Diaqnoz

“Qızıl standart” test — orta axıntı sidik mədəniyyətidir. Sidik nümunəsi laboratoriyada yoxlanılır, orada hansı bakteriyanın çoxaldığı müəyyən edilir və uyğun antibiotik seçilir.

Qarşısını almaq yolları

NHS aşağıdakı tədbirləri tövsiyə edir:

Tualetdən istifadə edərkən öndən arxaya doğru silmək

Genital bölgəni təmiz və quru saxlamaq

Gün ərzində bol su içmək və sidiyi saxlamaqdan çəkinmək

Cinsi əlaqədən əvvəl və sonra vajina ətrafını su ilə yumaq

Cinsi əlaqədən sonra tezliklə sidiyə getmək

Körpə bezlərini və ya sidik qaçırma yastıqlarını dərhal dəyişmək

Pambıq alt paltarı geyinmək

Xroniki SYİ

Bəzi insanlarda gündəlik simptomlarla gedən uzunmüddətli SYİ müşahidə olunur. Bakteriyalar sidik kisəsinin divarına yapışaraq və ya hüceyrələrin içində gizlənərək immun sistemindən və antibiotiklərdən qoruna bilir.

Bu sahədə araşdırmalar az olduğundan qadın sağlamlığı ilə bağlı böyük boşluqlar qalır.