Kolorado Anşutz Universitetinin alimlərinin də iştirak etdiyi inqilabi bir araşdırma göstərib ki, revmatoid artrit (RA) xəstəlik əlamətləri ilə deyil, tədricən bir neçə il daha əvvəl başlayır.

Azmedinfo.az xəbər verir ki, "Science Translational Medicine" jurnalında dərc olunan yeddiillik tədqiqat Kolorado Anşutz Universiteti, Allen İnstitutu, San Dieqo Kaliforniya Universiteti və Benaroya Araşdırma İnstitutunun əməkdaşlığının nəticəsidir. Araşdırma RA-nın inkişafını indiyədək ən detallı şəkildə təsvir edərək, risk qrupuna daxil olan insanlarda oynaq ağrılarından çox əvvəl immunitetdə baş verən dəyişiklikləri ortaya qoyur.

Tədqiqatın aparıcı müəlliflərindən biri, Kolorado Anşutz Universitetindən professor Kevin Din bildirib: “Bu araşdırma RA inkişaf riski olan insanları müəyyənləşdirmək və onları izləmək üzrə illərlə aparılan işlərin üzərində qurulub. Müasir texnologiyalardan istifadə etməklə biz başa düşə bildik ki, immun sistemi ilk şişmiş oynaqlar – yəni RA-nın kəskinləşmə mərhələsinin əlamətləri – görünməzdən xeyli əvvəl necə dəyişməyə başlayır.”

RA — oynaqlarda ağrılı iltihaba və uzunmüddətli fəsadlara səbəb olan xroniki autoimmun xəstəlikdir. Bu tədqiqat göstərir ki, orqanizm oynaqların iltihab səbəbindən şişməsindən çox əvvəl görünməyən daxili mübarizəyə başlayır. Bunu səth altında təzyiq toplayan, səssizcə mənzərəni dəyişən və günlərin bir günü püskürən vulkanla müqayisə etmək olar.

Alimlər RA riskinin mühüm biomarkeri olan anti-CCP anticisimlərinə sahib şəxsləri müşahidə edərək, oynaq şişkinlikləri başlamazdan əvvəl baş verən, daha öncə məlum olmayan bioloji dəyişiklikləri aşkarlayıblar. Anşutz Universiteti pozitiv CCP test nəticəsi olan şəxslərin seçilməsi, nümunələrin toplanması və zamanla immunitet dəyişikliklərinin izlənməsində əsas rol oynayıb.

Sistemli iltihab: Risk qrupuna daxil şəxslərdə simptomlar və oynaq şişləri başlamazdan əvvəl, bütün bədən boyu aktiv RA zamanı müşahidə edilənə bənzər iltihab qeydə alınıb, lakin oynaqlarda hələlik iltihab olmayıb.

İmmun hüceyrələrdə dəyişikliklər:

Adətən orqanizmi qoruyan B-hüceyrələri əksinə, iltihabı gücləndirir. Xüsusilə zərərli anticisimlərlə əlaqəli olan T-köməkçi hüceyrələr həddindən artıq aktivləşərək sağlam toxumalara hücum edirdi.

Hüceyrəvi yenidən proqramlaşdırma: Təhlükələrlə hələ qarşılaşmamış “saf” T-hüceyrələrdə belə gen aktivliyində dəyişikliklər aşkar edilib və bu, onları autoimmun davranışa hazırlayırdı.

Qana bağlı oynaq siqnalları: Qan dövranındakı monositlər iltihabəleyhinə molekullar ifraz edir və RA-dan zədələnmiş oynaqlarda rast gəlinən hüceyrələrə bənzəyirdi. Bu da immun sisteminin artıq oynaq toxumasına hücuma hazırlaşdığını göstərir.

Bu nəticələr yeni erkən əlamətlərin, biomarkerlərin və immun imzaların müəyyən edilməsinə imkan yaradır. Onların köməyi ilə həkimlər risk qrupunda olan şəxslərdən kimlərdə RA inkişafının daha mümkün olduğunu əvvəlcədən müəyyən edə bilərlər. Erkən diaqnoz isə oynaqlar zədələnməmişdən əvvəl müalicəyə başlamağa, yəni reaktiv müalicədən proaktiv profilaktikaya keçməyə imkan verəcək.