Kolumbiyanın And dağlarından tapılmış çoxəsrlik mumiyalar rəqəmsal texnologiyalar vasitəsilə araşdırılaraq virtual şəkildə yenidən quruldu və onların həyatda necə görünə biləcəyi ortaya çıxarıldı.
Azmedinfo.az "Planet today" nəşrinə istinadən yazır ki, XIII–XVIII əsrlər arasında yaşamış bu insanlar üzlərini və çənələrini örtən ölüm maskaları ilə dəfn edilmişdilər. Bu, Kolumbiyada rast gəlinən yeganə belə mədəni praktikadır, baxmayaraq ki, Kolumbiyadan əvvəlki Cənubi Amerikanın digər bölgələrində geniş yayılıb. Lakin onların məzarları talan olunduğundan həmin dörd nəfər və onların arxeoloji mühiti haqqında məlumat çox az idi.
İndi tədqiqatçılar rəqəmsal texnologiyalar vasitəsilə onların kəllə sümüklərini açaraq üzlərini rekonstruksiya ediblər. Nəticələr ilk dəfə Peruda keçirilən XI Dünya Mumiya Araşdırmaları Konqresində təqdim olunub.
Böyük Britaniyadakı Con Murs adına Liverpul Universitetinin Face Lab layihəsinin rəhbəri Cessika Lyu bildirib ki, bu rekonstruksiyalar Cənubi Amerikada yaşamış yerli xalqların “cəlbedici mədəni təcrübələrini” önə çıxarır.
Mumiyalar 6–7 yaşlı bir uşaq, təxminən 60 yaşlı bir qadın və iki gənc kişiyə məxsusdur. Onların hamısı qatran, gil, mum və qarğıdalıdan hazırlanmış üslubi maskalarla bəzədilmişdi. Maskaların burnu və əsas hissələri zədələnsə də, gözləri əhatə edən bəzi dekorativ muncuqlar bu günədək qorunub. Bu insanlar Kolumbiya Andlarının Şərqi Kordilyer bölgəsində yaşamış ispan işğalından əvvəlki əhaliyə aid idilər. Radiokarbon analizlərinə əsasən, onların ömür sürmə tarixi 1216–1797-ci illərə təsadüf edir.
Maskalı kəllələr üzərində kompüter tomoqrafiyası aparılıb. KТ rentgen şüaları vasitəsilə obyektin çoxsaylı ikiölçülü kəsiklərini birləşdirərək virtual üçölçülü təsvir yaradır. Bunun sayəsində komanda maska qatlarını rəqəmsal olaraq çıxarıb kəlləni “praktiki şəkildə demaskalaşdırmağa” nail olub, – deyə Lyu bildirib.
-
“Sağlam qadın güclü cəmiyyət” Qarabağ Simpoziumu keçiriləcəkƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026286
-
Şimali Kiprdə üç günlük matəm elan edilibƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026224
-
Yeganə Abbasova: Əsas məqsədimiz hər bir uşağın vaxtında transplantasiya yardımı almasıdırƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026220
-
Almaniyada fəaliyyət göstərən azərbaycanlı cərrah Bakıda pasiyent qəbulu keçirəcəkƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026176
-
Ruhun yoluƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026174
-
Gün boyu tox qalmağın və əzələləri qorumağın qızıl qaydası – Endokrinoloqdan tövsiyələrƏn çox oxunanlar03 Sentyabr 2026172
-
“Zikr etmək” adı ilə insanlar mövhumata sürüklənirƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026168
-
Quran oxumağı "qocalıq peşəsi"nə çevirmək xəritəni yolunun sonunda açmaq deməkdirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026168
-
Ürək əməliyyatında kəsiksiz üsul - Xəstəxanada növbəti TAVİ proseduru icra olunduƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026166
-
Kövsər — davamlı nemətin Qurani mənasıƏn çox oxunanlar05 Sentyabr 2026166
-
Xolesterin səviyyəsinə nəzarət ürək-damar sağlamlığının qorunmasında həlledicidirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026166
-
Tibbi məqalələrin 90 faizində süni intellekt izi aşkarlanıb - Yeni araşdırmaƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026154
-
TÖVHİDİN TƏHRİFİ: “SƏMAVİ DİNLƏR” YANLIŞI VƏ SARAY İSLAMININ YARADILMASIƏn çox oxunanlar06 Sentyabr 2026154
-
Əhalinin radiasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə monitorinq aparılıbƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026152
-
Adi metformin ilə uzadılmış təsirli (XR) metforminin fərqi nədir?Ən çox oxunanlar30 Avqust 2026152
-
Pankreas transplantasiyası nədir və kimlərə tətbiq olunur?Ən çox oxunanlar03 Sentyabr 2026148
-
Professor Gülnaz Dadaşova Münhendə "ESC Congress 2026"da iştirak edirƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026148
-
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tibb işçilərinin işə qəbulunu elan edirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026146
-
Bədəninizin “ikinci ürəyi” var və onu hərəkətdə saxlamaq olduqca vacibdirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026142
-
Mərkəzi Gömrük Hospitalında rezidentura təhsilinə qəbul olunmuş həkim-rezidentlərlə görüşƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026142