Kolumbiyanın And dağlarından tapılmış çoxəsrlik mumiyalar rəqəmsal texnologiyalar vasitəsilə araşdırılaraq virtual şəkildə yenidən quruldu və onların həyatda necə görünə biləcəyi ortaya çıxarıldı.
Azmedinfo.az "Planet today" nəşrinə istinadən yazır ki, XIII–XVIII əsrlər arasında yaşamış bu insanlar üzlərini və çənələrini örtən ölüm maskaları ilə dəfn edilmişdilər. Bu, Kolumbiyada rast gəlinən yeganə belə mədəni praktikadır, baxmayaraq ki, Kolumbiyadan əvvəlki Cənubi Amerikanın digər bölgələrində geniş yayılıb. Lakin onların məzarları talan olunduğundan həmin dörd nəfər və onların arxeoloji mühiti haqqında məlumat çox az idi.
İndi tədqiqatçılar rəqəmsal texnologiyalar vasitəsilə onların kəllə sümüklərini açaraq üzlərini rekonstruksiya ediblər. Nəticələr ilk dəfə Peruda keçirilən XI Dünya Mumiya Araşdırmaları Konqresində təqdim olunub.
Böyük Britaniyadakı Con Murs adına Liverpul Universitetinin Face Lab layihəsinin rəhbəri Cessika Lyu bildirib ki, bu rekonstruksiyalar Cənubi Amerikada yaşamış yerli xalqların “cəlbedici mədəni təcrübələrini” önə çıxarır.
Mumiyalar 6–7 yaşlı bir uşaq, təxminən 60 yaşlı bir qadın və iki gənc kişiyə məxsusdur. Onların hamısı qatran, gil, mum və qarğıdalıdan hazırlanmış üslubi maskalarla bəzədilmişdi. Maskaların burnu və əsas hissələri zədələnsə də, gözləri əhatə edən bəzi dekorativ muncuqlar bu günədək qorunub. Bu insanlar Kolumbiya Andlarının Şərqi Kordilyer bölgəsində yaşamış ispan işğalından əvvəlki əhaliyə aid idilər. Radiokarbon analizlərinə əsasən, onların ömür sürmə tarixi 1216–1797-ci illərə təsadüf edir.
Maskalı kəllələr üzərində kompüter tomoqrafiyası aparılıb. KТ rentgen şüaları vasitəsilə obyektin çoxsaylı ikiölçülü kəsiklərini birləşdirərək virtual üçölçülü təsvir yaradır. Bunun sayəsində komanda maska qatlarını rəqəmsal olaraq çıxarıb kəlləni “praktiki şəkildə demaskalaşdırmağa” nail olub, – deyə Lyu bildirib.
-
Qazaxıstanlı mütəxəssislər Koordinasiya Mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olublarƏn çox oxunanlar17 İyul 2026524
-
Azərbaycanlı alimlərin iki elmi araşdırması Avropa Pediatriya Assosiasiyasının konqresində təqdim edilibƏn çox oxunanlar16 İyul 2026190
-
Səhiyyə Nazirliyi və QHT Agentliyi qrant müsabiqəsi elan edəcəkƏn çox oxunanlar14 İyul 2026170
-
Piylənmə ilə mübarizədə dünya təcrübəsi və ölkəmizdəki mövcud vəziyyətƏn çox oxunanlar18 İyul 2026166
-
Həkim qəbuluna onlayn növbə yalnız “mygov” tətbiqi vasitəsilə təmin edilirƏn çox oxunanlar19 İyul 2026158
-
Ekspert: Öd daşı diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyilƏn çox oxunanlar18 İyul 2026152
-
Azərbaycan-Rusiya səhiyyə əməkdaşlığı və tibb təhsili müzakirə olunubƏn çox oxunanlar14 İyul 2026134
-
Dövlət təltiflərinə layiq görülmüş tibb işçilərinə orden və medallar təqdim olunubƏn çox oxunanlar16 İyul 2026124
-
Qoturluq xəstəliyi necə yayılır? – Ekspertdən mühüm tövsiyələrƏn çox oxunanlar20 İyul 2026122
-
Alimlər aqressiv beyin şişlərinə qarşı qızıl nanohissəciklərinə əsaslanan yeni üsul hazırlayırlarƏn çox oxunanlar19 İyul 2026112
-
Meyit donordan üçüncü uşaqlıq köçürülməsi uğurla həyata keçirilibƏn çox oxunanlar21 İyul 2026108
-
Ümumdünya Beyin Günü - Yaddaşı qorumaq və demensiya riskini azaltmaq üçün 6 təsdiqlənmiş üsulƏn çox oxunanlar22 İyul 2026108
-
Gənc Endokrinoloqlar Qrupu – AGEQ fəaliyyətə başlayırƏn çox oxunanlar23 İyul 202676
-
Düşənbədə səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyəti və pasiyent təhlükəsizliyi üzrə ÜST Avropa Məktəbi keçirilibƏn çox oxunanlar23 İyul 202668