Hər il oktyabr ayının sonunda qeyd edilən Beynəlxalq Qurğuşunla Zəhərlənmənin Qarşısının Alınması Günü (International Lead Poisoning Prevention Week) dünyada ətraf mühitdə və gündəlik həyatımızda qurğuşuna məruz qalmanın təhlükələrinə diqqət çəkmək məqsədi daşıyır.

Azmedinfo.az xəbər verir ki, bu təşəbbüs Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST), BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı (UNEP) və UNICEF tərəfindən dəstəklənir.

Qurğuşun (Pb) — təbiətdə olan, lakin insan orqanizmi üçün zərərli və toksik metaldır. Xüsusilə uşaqlar və hamilə qadınlar üçün təhlükəlidir, çünki sinir sistemi, beyin, böyrəklər və qan dövranı üzərində ciddi zərərli təsirlər yaradır.

Qurğuşun zəhərlənməsinin təhlükələri

Uşaqlarda intellektual inkişafın ləngiməsi, diqqət və yaddaş problemləri yaradır.

Böyüklərdə qan təzyiqinin artması, böyrək funksiyalarının pozulması və sinir sistemi zədələnməsi müşahidə olunur.

Qurğuşun hamiləlik dövründə plasenta vasitəsilə dölə keçərək, körpədə anadangəlmə pozğunluqlara səbəb ola bilər.

Qurğuşuna uzunmüddətli məruz qalma xroniki zəhərlənmə və ağır metal intoksikasiyası ilə nəticələnir.

Qurğuşun mənbələri

Boyalar və laklar: köhnə binalarda istifadə olunan qurğuşun tərkibli boyalar.

Su boruları: qurğuşun borular vasitəsilə içməli suya qarışa bilər.

Oyunqlar və plastik əşyalar: ucuz və keyfiyyətsiz məhsullarda qurğuşun izləri tapıla bilər.

Əlvan metal tullantıları və akkumulyator istehsalı: sənaye və tullantı yerlərində qurğuşun tozları havaya qarışa bilər.

Ətriyyat və bəzi kosmetik vasitələr: qeyri-sertifikatlı məhsullarda qurğuşun duzları ola bilər.

Qurğuşunla zəhərlənmənin qarşısının alınması üçün tövsiyələr

1. Ev şəraitində: Boya və təmir işlərində qurğuşunsuz materiallardan istifadə edin.

Tozların yığılmasının qarşısını alın, döşəmələri mütəmadi silin, xüsusilə uşaqların oyun oynadığı yerləri təmiz saxlayın.

Qurğuşun boruları olan köhnə sistemlərdə filtrlənmiş su istifadə edin.

2. Uşaqlar üçün: Uşaqlara yuyulmamış əşyaları ağızlarına almamağı öyrədin.

Oyunçaq və məktəb ləvazimatlarını sertifikatlı və təhlükəsiz məhsullardan seçin.

Qurğuşuna məruz qalmış ərazidə yaşayan uşaqları dönəmli olaraq həkim müayinəsinə aparın.

3. Qida və sağlamlıq baxımından: Kalsium, dəmir və C vitamini ilə zəngin qidalar orqanizmdə qurğuşunun mənimsənilməsini azaldır.

Su və qida saxlama qablarını metal və ya bilinməyən mənşəli materiallardan seçməyin.

4. Dövlət və cəmiyyət səviyyəsində: Qurğuşun tərkibli boyaların və yanacaq məhsullarının tam qadağan olunmasına dəstək verilməlidir.

Qurğuşun zəhərlənməsinin qarşısını almaq mümkündür. Bunun üçün həm fərdi, həm də ictimai səviyyədə məsuliyyətli davranış, maarifləndirmə və təhlükəsiz məhsul seçimi əsas şərtdir.

Bu gün Beynəlxalq Qurğuşunla Zəhərlənmənin Qarşısının Alınması Günü bir daha xatırladır ki, sağlam gələcək üçün təmiz mühit, təhlükəsiz ev və maarifli cəmiyyət vacibdir.