Beynəlxalq alimlər qrupu geomaqnit məlumatların təhlili əsasında 41 min il əvvəl baş vermiş qlobal geomaqnit anomaliyasının erkən Homo sapiens növünün təkamül və adaptasiya proseslərinə ciddi təsir göstərdiyini müəyyən edib.
Azmedinfo.az "Science" jurnalına istinadən yazır ki, bu hadisə “Laşam–Karrinqton ekskursu” adını alıb. O, pleystosen dövrünün sonunda baş verib və Yer kürəsinin maqnit qütblərinin xaotik şəkildə yer dəyişməsi, həmçinin maqnit sahəsinin gərginliyinin indiki səviyyənin cəmi 10 faizinə qədər azalması ilə səciyyələnib.
Maqnetosferin gərginliyi planetin Günəş küləklərindən qorunması üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Onun zəifləməsi nəticəsində ultrabənövşəyi şüalanmanın səviyyəsi artıb. Nəticədə dünyanın müxtəlif bölgələrində parlaq qütb işıqları müşahidə olunmağa başlayıb və açıq havada qalmaq insanlar üçün təhlükəli olub.
Ultrabənövşəyi şüalanmanın artması dəri yanığına, görmə problemlərinə və xərçəng riskinin yüksəlməsinə səbəb olub. Buna cavab olaraq Homo sapiens mağaralardan sığınacaq kimi istifadə etməyə, bədəni tam örtən geyimlər geyinməyə və dərini zərərli şüalardan qorumaq üçün təbii mineral piqmentlərdən, məsələn, oxradan — yararlanmağa başlayıb.
Arxeoloji və paleoantropoloji tədqiqatlar həmin dövrdə bu adaptasiya mexanizmlərinin fəallaşdığını təsdiqləyir.
-
“Sağlam qadın güclü cəmiyyət” Qarabağ Simpoziumu keçiriləcəkƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026286
-
Şimali Kiprdə üç günlük matəm elan edilibƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026224
-
Yeganə Abbasova: Əsas məqsədimiz hər bir uşağın vaxtında transplantasiya yardımı almasıdırƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026220
-
Almaniyada fəaliyyət göstərən azərbaycanlı cərrah Bakıda pasiyent qəbulu keçirəcəkƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026176
-
Ruhun yoluƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026174
-
Gün boyu tox qalmağın və əzələləri qorumağın qızıl qaydası – Endokrinoloqdan tövsiyələrƏn çox oxunanlar03 Sentyabr 2026172
-
“Zikr etmək” adı ilə insanlar mövhumata sürüklənirƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026168
-
Quran oxumağı "qocalıq peşəsi"nə çevirmək xəritəni yolunun sonunda açmaq deməkdirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026168
-
Ürək əməliyyatında kəsiksiz üsul - Xəstəxanada növbəti TAVİ proseduru icra olunduƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026166
-
Kövsər — davamlı nemətin Qurani mənasıƏn çox oxunanlar05 Sentyabr 2026166
-
Xolesterin səviyyəsinə nəzarət ürək-damar sağlamlığının qorunmasında həlledicidirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026166
-
Tibbi məqalələrin 90 faizində süni intellekt izi aşkarlanıb - Yeni araşdırmaƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026154
-
TÖVHİDİN TƏHRİFİ: “SƏMAVİ DİNLƏR” YANLIŞI VƏ SARAY İSLAMININ YARADILMASIƏn çox oxunanlar06 Sentyabr 2026154
-
Əhalinin radiasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə monitorinq aparılıbƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026152
-
Adi metformin ilə uzadılmış təsirli (XR) metforminin fərqi nədir?Ən çox oxunanlar30 Avqust 2026152
-
Pankreas transplantasiyası nədir və kimlərə tətbiq olunur?Ən çox oxunanlar03 Sentyabr 2026148
-
Professor Gülnaz Dadaşova Münhendə "ESC Congress 2026"da iştirak edirƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026148
-
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tibb işçilərinin işə qəbulunu elan edirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026146
-
Bədəninizin “ikinci ürəyi” var və onu hərəkətdə saxlamaq olduqca vacibdirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026142
-
Mərkəzi Gömrük Hospitalında rezidentura təhsilinə qəbul olunmuş həkim-rezidentlərlə görüşƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026142