Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
24 İyul 2026, Cümə, 05:03
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Science: 41 min il əvvəl insanlar radiasiya təhlükəsinə görə mağaralara sığınıblar
20 Oktyabr 2025
430
Science: 41 min il əvvəl insanlar radiasiya təhlükəsinə görə mağaralara sığınıblar

Beynəlxalq alimlər qrupu geomaqnit məlumatların təhlili əsasında 41 min il əvvəl baş vermiş qlobal geomaqnit anomaliyasının erkən Homo sapiens növünün təkamül və adaptasiya proseslərinə ciddi təsir göstərdiyini müəyyən edib.

 

Azmedinfo.az "Science" jurnalına istinadən yazır ki, bu hadisə “Laşam–Karrinqton ekskursu” adını alıb. O, pleystosen dövrünün sonunda baş verib və Yer kürəsinin maqnit qütblərinin xaotik şəkildə yer dəyişməsi, həmçinin maqnit sahəsinin gərginliyinin indiki səviyyənin cəmi 10 faizinə qədər azalması ilə səciyyələnib.

 

Maqnetosferin gərginliyi planetin Günəş küləklərindən qorunması üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Onun zəifləməsi nəticəsində ultrabənövşəyi şüalanmanın səviyyəsi artıb. Nəticədə dünyanın müxtəlif bölgələrində parlaq qütb işıqları müşahidə olunmağa başlayıb və açıq havada qalmaq insanlar üçün təhlükəli olub.

 

Ultrabənövşəyi şüalanmanın artması dəri yanığına, görmə problemlərinə və xərçəng riskinin yüksəlməsinə səbəb olub. Buna cavab olaraq Homo sapiens mağaralardan sığınacaq kimi istifadə etməyə, bədəni tam örtən geyimlər geyinməyə və dərini zərərli şüalardan qorumaq üçün təbii mineral piqmentlərdən, məsələn, oxradan — yararlanmağa başlayıb.

 

Arxeoloji və paleoantropoloji tədqiqatlar həmin dövrdə bu adaptasiya mexanizmlərinin fəallaşdığını təsdiqləyir.

Ən çox oxunanlar