Mama ixtisasının mahiyyəti hamiləlik və ginekoloji xəstəliklər zamanı qadınlara vaxtında, profilaktik və təxirəsalınmaz tibbi yardım göstərməkdən ibarətdir. Mən bu ixtisası yiyələnməkdə olan bir tələbə kimi mama olmağın mənəvi prinsiplərini araşdırarkən öyrəndim ki, mamalıq sadəcə bir peşə deyil. Bu, həm də həyatın başlanğıcına, insanın varlığına hörmətin ən saf ifadəsidir. 

Bu yazıda elmi mənbələrə əsaslanaraq gələcəyin mama-ginekoloqları üçün ən vacib 5 etik prinsipi bölüşmək istəyirəm. 

İnsan ləyaqətinə hörmət 

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, doğuş zamanı qadınların hörmətlə və zorakılıqsız müalicə alması fundamental hüquqdur. Hər bir mama hamilə qadının emosional vəziyyətinə anlayışla yanaşmalı, onun qorxularını dinləməlidir. 

Tədris zamanı öyrəndim ki, sadə bir “sən bacaracaqsan” cümləsi belə doğuş prosesində ananın güvənini bərpa edə bilir. 

Elmə əsaslanmış yanaşma

Mamalıq yalnız təcrübə ilə deyil, həm də elmi sübutlara əsaslanmaqla icra olunmalıdır. Bu sahəyə dair tibbi sənədlərdə də bildirilir ki, doğuşun idarə olunmasında müdaxilələrin sayı minimuma endirilməli, yalnız tibbi zərurət olduqda tətbiq edilməlidir.
Bu, həm ananın, həm də körpənin sağlamlığı üçün ən təhlükəsiz yanaşmadır.

Məsuliyyət və etika

Mama-ginekoloq peşəsinin əsasında etibarlılıq və məsuliyyət dayanır. Gələcəyin tibb işçisi olaraq öyrəndim ki, hər addımda pasiyentin etibarını qazanmaq prinsipi əsas olmalıdır.
Etik kodekslərə görə, hər bir tibb işçisi gizliliyi qorumağı, şəxsi məlumatları paylaşmamağı və pasiyentin qərarına hörmətlə yanaşmağı öhdəsinə götürür.

Komanda əməkdaşlığı

UNICEF-in “Ana və Uşaq Sağlamlığı Strategiyası”nda qeyd olunur ki, doğuşun təhlükəsiz keçirilməsi yalnız mama, həkim və tibb bacısının birgə fəaliyyəti ilə mümkündür. Biz tələbələr konfranslarda təqdim edilən kliniki təcrübələrə dair izlədiyimiz sənədli filmlərdə bunu aydın şəkildə görürük ki, doğuş otağında hər kəs bir zəncirin həlqəsi kimidir, birinin diqqətsizliyi digərlərinin səylərini poza bilər.

Emosional empatiya

Mama olmaq təkcə bilik deyil, həm də böyük ürək tələb edən peşədir. ÜST-ün hesabatlarında qeyd olunur ki, doğuş zamanı empatik yanaşma qadınlarda depressiya riskini 30%-ə qədər azalda bilər. Bu mənə öyrədir ki, tibbi prosedurlar qədər emosional dəstək də müalicənin bir hissəsidir. 

Gələcəyin mama-ginekoloqları üçün əsas missiya sadəcə doğuş prosesinə yardım etmək deyil, həyatın başlanğıcını sevgi, etika və anlayışla qarşılamaqdır. 

1 nömrəli Bakı Tibb Kollecində təhsil alan bir tələbə kimi inanıram ki, hər doğuşda iştirak edən mama, əslində, həyatın davamlılığına xidmət edən görünməz qəhrəmandır.

Xədicə Aslanova

1 nömrəli Bakı Tibb Kollecinin Mamalıq ixtisası üzrə I kurs tələbəsi