Tədqiqatçılar 10 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil edərək belə qənaətə gəliblər ki, çirkli atmosferin uzunmüddətli təsiri motor neyron xəstəliyi riskini artırır. Bu, nadir rast gəlinən, lakin ağır gedişatlı neyrodegenerativ xəstəlikdir.
Azmedinfo.az "JAMA Neurology" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın nəticələrinə diqqət çəkib.
Alimlər sınaqdan keçirilən şəxslərin diaqnoz qoyulmazdan on il əvvəl yaşadıqları yerlərdə havanın çirklənmə səviyyəsini öyrəniblər. Mütəxəssislər əsasən avtonəqliyyatla əlaqəli olan azot-dioksid və narın asılı hissəciklərə xüsusi diqqət yetiriblər. Məlum olub ki, hətta çirklənmə səviyyəsi aşağı olduqda belə, motor neyron xəstəliyinin inkişaf ehtimalı ekoloji cəhətdən təmiz mühitlə müqayisədə 20–30 faiz daha yüksəkdir.
Xəstəlik artıq diaqnoz qoyulduğu təqdirdə isə, çirkli havanın uzunmüddətli təsiri xəstəliyin daha sürətli irəliləməsi ilə birbaşa bağlı olub. Belə ki, bu insanlarda hərəkət və tənəffüs funksiyalarının pisləşməsi, vaxtından əvvəl ölüm riski və süni tənəffüs cihazına ehtiyac halları daha çox müşahidə edilib.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, bu əlaqənin dəqiq mexanizmləri hələ tam aydın deyil. Xəstəliyi tətikləyən potensial amillər kimi xroniki iltihab, çirklənmənin ağciyərlərə mənfi təsiri və sinir sisteminin bəzi şöbələrinin yüksək həssaslığı göstərilir.
Lakin ümumi nəticə birmənalıdır. Havanın keyfiyyəti təkcə ürək-damar və tənəffüs sisteminə deyil, həm də birbaşa sinir sisteminə təsir edir.
-
Sosial məsuliyyət və donorluq: gənclərin maarifləndirilməsi davam edirƏn çox oxunanlar06 Aprel 2026292
-
Azərbaycan Tibb Universiteti ilə Dünya Azərbaycanlı Alimlər Birliyi əməkdaşlığa başlayırƏn çox oxunanlar13 Aprel 2026284
-
Maternal sağlamlıq və hamiləlik ağırlaşmaları üzrə multidissiplinar konfrans keçiriləcəkƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026248
-
Azərbaycan və Türkiyə mütəxəssisləri qida borusu və mədə xərçəngi mövzusunda innovativ yanaşmaları müzakirə edəcəkƏn çox oxunanlar07 Aprel 2026234
-
Neyroinkişaf mövzusunda mühüm elmi-praktik konfrans keçiriləcəkƏn çox oxunanlar06 Aprel 2026152
-
Ürək cərrahiyyəsində inqilab - Professor Hüseyn İncə sinə açılmadan qapaq dəyişdirdiƏn çox oxunanlar11 Aprel 2026152
-
Kardiologiya İnstitutunun kollektivi uşaqlara sosial dəstək göstərdiƏn çox oxunanlar06 Aprel 2026144
-
DTX Hərbi Hospitalında prostat xərçənginin erkən diaqnozu üçün yeni texnologiya tətbiq olunduƏn çox oxunanlar10 Aprel 2026138
-
7 Aprel – Ümumdünya Sağlamlıq Günü qeyd olunurƏn çox oxunanlar07 Aprel 2026128
-
Endokrinoloq: Qan təzyiqini effektiv idarə etməyin ən rasional yolu təbii və balanslaşdırılmış qidalanmadırƏn çox oxunanlar13 Aprel 2026126
-
Talassemiyasız həyat naminə könüllü qanvermə aksiyasıƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026124
-
Evdə fit qalmağın ən effektiv yolu – Yeni fitness videosunu izləyinƏn çox oxunanlar11 Aprel 2026124
-
WUF13 Azərbaycan Əməliyyat Şirkətinin əməkdaşlarına ilkin tibbi yardım mövzusunda təlimƏn çox oxunanlar06 Aprel 2026122
-
Tədris Cərrahiyyə Klinikasının həkimlərindən daha bir uğurlu ortopedik əməliyyatƏn çox oxunanlar10 Aprel 2026116
-
Azərbaycanlı professor Şanxayda beynəlxalq tibbi platformada ölkəmizi təmsil edibƏn çox oxunanlar09 Aprel 2026104
-
Orqan donorluğu ilə bağlı növbəti maarifləndirici tədbirƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026102
-
Gələcəyin sağlamlığını birlikdə quraq! - “Qadın Sağlamlığı Mərkəzi” İctimai BirliyiƏn çox oxunanlar15 Aprel 2026102
-
18 yaşlı xəstəyə anasından uğurlu böyrək transplantasiyası həyata keçiriliƏn çox oxunanlar08 Aprel 202698
-
ÜST rəhbəri İsrailə çağırış etdiƏn çox oxunanlar10 Aprel 202686
-
Diabetin sonu? Çin alimləri hər şeyi dəyişə biləcək bir addım atdıƏn çox oxunanlar13 Aprel 202684