Tədqiqatçılar 10 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil edərək belə qənaətə gəliblər ki, çirkli atmosferin uzunmüddətli təsiri motor neyron xəstəliyi riskini artırır. Bu, nadir rast gəlinən, lakin ağır gedişatlı neyrodegenerativ xəstəlikdir.
Azmedinfo.az "JAMA Neurology" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın nəticələrinə diqqət çəkib.
Alimlər sınaqdan keçirilən şəxslərin diaqnoz qoyulmazdan on il əvvəl yaşadıqları yerlərdə havanın çirklənmə səviyyəsini öyrəniblər. Mütəxəssislər əsasən avtonəqliyyatla əlaqəli olan azot-dioksid və narın asılı hissəciklərə xüsusi diqqət yetiriblər. Məlum olub ki, hətta çirklənmə səviyyəsi aşağı olduqda belə, motor neyron xəstəliyinin inkişaf ehtimalı ekoloji cəhətdən təmiz mühitlə müqayisədə 20–30 faiz daha yüksəkdir.
Xəstəlik artıq diaqnoz qoyulduğu təqdirdə isə, çirkli havanın uzunmüddətli təsiri xəstəliyin daha sürətli irəliləməsi ilə birbaşa bağlı olub. Belə ki, bu insanlarda hərəkət və tənəffüs funksiyalarının pisləşməsi, vaxtından əvvəl ölüm riski və süni tənəffüs cihazına ehtiyac halları daha çox müşahidə edilib.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, bu əlaqənin dəqiq mexanizmləri hələ tam aydın deyil. Xəstəliyi tətikləyən potensial amillər kimi xroniki iltihab, çirklənmənin ağciyərlərə mənfi təsiri və sinir sisteminin bəzi şöbələrinin yüksək həssaslığı göstərilir.
Lakin ümumi nəticə birmənalıdır. Havanın keyfiyyəti təkcə ürək-damar və tənəffüs sisteminə deyil, həm də birbaşa sinir sisteminə təsir edir.
-
Qazaxıstanlı mütəxəssislər Koordinasiya Mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olublarƏn çox oxunanlar17 İyul 2026524
-
Azərbaycanlı alimlərin iki elmi araşdırması Avropa Pediatriya Assosiasiyasının konqresində təqdim edilibƏn çox oxunanlar16 İyul 2026190
-
Səhiyyə Nazirliyi və QHT Agentliyi qrant müsabiqəsi elan edəcəkƏn çox oxunanlar14 İyul 2026170
-
Piylənmə ilə mübarizədə dünya təcrübəsi və ölkəmizdəki mövcud vəziyyətƏn çox oxunanlar18 İyul 2026166
-
Həkim qəbuluna onlayn növbə yalnız “mygov” tətbiqi vasitəsilə təmin edilirƏn çox oxunanlar19 İyul 2026158
-
Ekspert: Öd daşı diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyilƏn çox oxunanlar18 İyul 2026152
-
Azərbaycan-Rusiya səhiyyə əməkdaşlığı və tibb təhsili müzakirə olunubƏn çox oxunanlar14 İyul 2026134
-
Dövlət təltiflərinə layiq görülmüş tibb işçilərinə orden və medallar təqdim olunubƏn çox oxunanlar16 İyul 2026124
-
Qoturluq xəstəliyi necə yayılır? – Ekspertdən mühüm tövsiyələrƏn çox oxunanlar20 İyul 2026122
-
Alimlər aqressiv beyin şişlərinə qarşı qızıl nanohissəciklərinə əsaslanan yeni üsul hazırlayırlarƏn çox oxunanlar19 İyul 2026112
-
Meyit donordan üçüncü uşaqlıq köçürülməsi uğurla həyata keçirilibƏn çox oxunanlar21 İyul 2026108
-
Ümumdünya Beyin Günü - Yaddaşı qorumaq və demensiya riskini azaltmaq üçün 6 təsdiqlənmiş üsulƏn çox oxunanlar22 İyul 2026108
-
Gənc Endokrinoloqlar Qrupu – AGEQ fəaliyyətə başlayırƏn çox oxunanlar23 İyul 202676
-
Düşənbədə səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyəti və pasiyent təhlükəsizliyi üzrə ÜST Avropa Məktəbi keçirilibƏn çox oxunanlar23 İyul 202668