Tədqiqatçılar 10 mindən çox insanın məlumatlarını təhlil edərək belə qənaətə gəliblər ki, çirkli atmosferin uzunmüddətli təsiri motor neyron xəstəliyi riskini artırır. Bu, nadir rast gəlinən, lakin ağır gedişatlı neyrodegenerativ xəstəlikdir.
Azmedinfo.az "JAMA Neurology" elmi jurnalında dərc olunan araşdırmanın nəticələrinə diqqət çəkib.
Alimlər sınaqdan keçirilən şəxslərin diaqnoz qoyulmazdan on il əvvəl yaşadıqları yerlərdə havanın çirklənmə səviyyəsini öyrəniblər. Mütəxəssislər əsasən avtonəqliyyatla əlaqəli olan azot-dioksid və narın asılı hissəciklərə xüsusi diqqət yetiriblər. Məlum olub ki, hətta çirklənmə səviyyəsi aşağı olduqda belə, motor neyron xəstəliyinin inkişaf ehtimalı ekoloji cəhətdən təmiz mühitlə müqayisədə 20–30 faiz daha yüksəkdir.
Xəstəlik artıq diaqnoz qoyulduğu təqdirdə isə, çirkli havanın uzunmüddətli təsiri xəstəliyin daha sürətli irəliləməsi ilə birbaşa bağlı olub. Belə ki, bu insanlarda hərəkət və tənəffüs funksiyalarının pisləşməsi, vaxtından əvvəl ölüm riski və süni tənəffüs cihazına ehtiyac halları daha çox müşahidə edilib.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, bu əlaqənin dəqiq mexanizmləri hələ tam aydın deyil. Xəstəliyi tətikləyən potensial amillər kimi xroniki iltihab, çirklənmənin ağciyərlərə mənfi təsiri və sinir sisteminin bəzi şöbələrinin yüksək həssaslığı göstərilir.
Lakin ümumi nəticə birmənalıdır. Havanın keyfiyyəti təkcə ürək-damar və tənəffüs sisteminə deyil, həm də birbaşa sinir sisteminə təsir edir.
-
“Sağlam qadın güclü cəmiyyət” Qarabağ Simpoziumu keçiriləcəkƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026286
-
Şimali Kiprdə üç günlük matəm elan edilibƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026224
-
Yeganə Abbasova: Əsas məqsədimiz hər bir uşağın vaxtında transplantasiya yardımı almasıdırƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026220
-
Almaniyada fəaliyyət göstərən azərbaycanlı cərrah Bakıda pasiyent qəbulu keçirəcəkƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026176
-
Ruhun yoluƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026174
-
Gün boyu tox qalmağın və əzələləri qorumağın qızıl qaydası – Endokrinoloqdan tövsiyələrƏn çox oxunanlar03 Sentyabr 2026172
-
“Zikr etmək” adı ilə insanlar mövhumata sürüklənirƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026168
-
Quran oxumağı "qocalıq peşəsi"nə çevirmək xəritəni yolunun sonunda açmaq deməkdirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026168
-
Ürək əməliyyatında kəsiksiz üsul - Xəstəxanada növbəti TAVİ proseduru icra olunduƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026166
-
Kövsər — davamlı nemətin Qurani mənasıƏn çox oxunanlar05 Sentyabr 2026166
-
Xolesterin səviyyəsinə nəzarət ürək-damar sağlamlığının qorunmasında həlledicidirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026166
-
Tibbi məqalələrin 90 faizində süni intellekt izi aşkarlanıb - Yeni araşdırmaƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026154
-
TÖVHİDİN TƏHRİFİ: “SƏMAVİ DİNLƏR” YANLIŞI VƏ SARAY İSLAMININ YARADILMASIƏn çox oxunanlar06 Sentyabr 2026154
-
Əhalinin radiasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə monitorinq aparılıbƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026152
-
Adi metformin ilə uzadılmış təsirli (XR) metforminin fərqi nədir?Ən çox oxunanlar30 Avqust 2026152
-
Pankreas transplantasiyası nədir və kimlərə tətbiq olunur?Ən çox oxunanlar03 Sentyabr 2026148
-
Professor Gülnaz Dadaşova Münhendə "ESC Congress 2026"da iştirak edirƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026148
-
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tibb işçilərinin işə qəbulunu elan edirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026146
-
Bədəninizin “ikinci ürəyi” var və onu hərəkətdə saxlamaq olduqca vacibdirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026142
-
Mərkəzi Gömrük Hospitalında rezidentura təhsilinə qəbul olunmuş həkim-rezidentlərlə görüşƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026142