Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
04 İyun 2026, Cümə axşamı, 00:49
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Müstəqillik günümüz mübarək! - Cümhuriyyətin səhiyyə tarixinə qısa nəzər
28 May 2026
52
Müstəqillik günümüz mübarək! - Cümhuriyyətin səhiyyə tarixinə qısa nəzər

28 May Müstəqillik Günü təkcə dövlətçilik tariximizin deyil, həm də milli tibb və səhiyyə sistemimizin bünövrəsinin qoyulduğu müqəddəs bir təqvimdir. 1918-ci ildə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (AXC), bu qısa müddətdə müasir, dünyəvi və xalqın rifahına xidmət edən bir səhiyyə modelinin əsasını qoydu. Bu gün modern tibbi infrastrukturumuz və güclü həkim ordumuz varsa, bunun üçün ilk növbədə Cümhuriyyət dönəminin fədakar həkimlərinə borcluyuq.

Azmedinfo.az həmin dövrün ağır şərtlər altında atılan tarixi addımlar barədə izləyiciləri ilə paylaşır:


Cümhuriyyət qurulduğu ilk aylarda ölkədə tibbi xidmət acınacaqlı vəziyyətdə idi. Həkim çatışmazlığı, dərman qıtlığı və müharibənin gətirdiyi dağıntılar fonunda xalqın sağlamlığını qorumaq qeyri-mümkün görünürdü. Lakin AXC hökuməti qətiyyət nümayiş etdirərək 1918-ci il iyunun 9-da Xalq Səhiyyəsi və İctimai Təminat Nazirliyini təsis etdi.

Nazirliyə rəhbərlik edən Xudadat bəy Rəfibəylinin səyi ilə qısa zamanda kənd yerlərində yaşayan əhaliyə tamamilə pulsuz tibbi xidmət göstərilməsi və dövlət apteklərinin yaradılması barədə tarixi qərarlar verildi. Eləcə də Bakı Dövlət Universitetinin tərkibində Tibb fakültəsinin açılması ilə Azərbaycanın ilk yerli ali tibb təhsili ocağının təməli qoyuldu. Bakı və Gəncə ilə yanaşı, Şəki, Şuşa, Lənkəran, Göyçay kimi bölgələrdə xəstəxana və müalicəxanalar şəbəkəsi quruldu.

O dövrün həkimləri sadəcə kabinetlərdə xəstə qəbul edən mütəxəssislər deyildilər. Onlar taun, vəba, qarın yatalağı (tif) və malariya kimi kütləvi ölüm saçan epidemiyaların tüğyan etdiyi "isti nöqtələrə" könüllü yollanan əsl cəbhə fədailəri idilər.

Müasir qoruyucu geyimlərin, antibiotiklərin və güclü peyvəndlərin olmadığı bir dövrdə Cümhuriyyət həkimləri yalnız öz peşə andlarına və xalq sevgisinə güvənirdilər. Onlar kənd-kənd gəzir, xəstələri karantinə alır, antisanitariya ilə mübarizə aparırdılar. Bir çox gənc həkimimiz və tibb bacımız xəstələrdən yoluxaraq gənc yaşlarında şəhid oldular, lakin bir addım da geri çəkilmədilər. Məhz bu fədakarlıq xalqı kütləvi qırğından xilas etdi.

Bu gün Azərbaycanda səhiyyə sahəsində tətbiq olunan humanizm prinsipləri, icbari tibbi sığortanın hədəfləri və tibbi əlçatanlıq ideyası əslində 1918-ci ilin mayında ucaldılan o müqəddəs bayrağın altından gəlir. 

Müstəqillik Günümüz mübarək olsun! Millətin sağlamlığı keşiyində duran bütün tibb işçilərimizə eşq olsun!

Ən çox oxunanlar