Müasir dövrdə bir çox insanın qarşılaşdığı, lakin əksər vaxtlarda "yorğunluq" deyib keçdiyi əl və ayaqlardakı keyimə, yanma və iynəbatma hissi ciddi bir nevroloji problemin — neyropatiyanın xəbərçisi ola bilər.

Azmedinfo.az "Medicalmedia" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, nevroloq və mütəxəssislərin son rəsmi açıqlamalarına əsasən, bu xəstəlik vaxtında müalicə olunmadıqda geri dönməz sinir zədələnmələrinə yol açır.

Mütəxəssislər neyropatiya (sinir liflərinin zədələnməsi və funksiyasının pozulması) haqqında bilməli olduğumuz ən kritik məqamları və qorunma yollarını bölüşüblər.

Neyropatiya nədir və özünü necə büruzə verir?

Neyropatiya mərkəzi sinir sistemini (beyin və onurğa beyni) bədənin digər hissələri ilə birləşdirən periferik sinirlərin zədələnməsidir. Həkimlər qeyd edir ki, xəstəlik özünü ilkin mərhələdə olduqca "məsum" əlamətlərlə göstərir:

Keylik hissi: Əl və ayaqlarda corab və ya əlcək geyinilmiş kimi hissiyyatın azalması.

Kəskin ağrılar: Gecələr artan yandırıcı, sızıldayıcı və ya elektrik vurması kimi ağrılar.

Həssaslığın itməsi: Ayağın altına batan əşyanı, kəsikləri və ya istiliyi/soyuğu hiss etməmək.

Hərəkət məhdudiyyəti: Əzələlərdə zəiflik və müvazinət saxlamaqda çətinlik.

Əsas səbəb nədir?

Ekspertlərin rəsmi rəyinə görə, neyropatiyanın yaranmasında bir nömrəli amil şəkərli diabetdir (Diabetik neyropatiya). Qanda şəkərin uzun müddət yüksək qalması sinirləri qidalandıran xırda qan damarlarını sıradan çıxarır.

Bununla yanaşı, aşağıdakı faktorlar da bu xəstəliyə yol açan əsas səbəblər sırasındadır:

B12 vitamin çatışmazlığı (sinirlərin qoruyucu qişasının zədələnməsi)

Alkoqoldan asılılıq (sinir ucluqlarının birbaşa zəhərlənməsi)

Qalxanvari vəzi xəstəlikləri (məsələn, zob)

Ağır metallarla zəhərlənmələr və immun sisteminin öz hüceyrələrinə hücum etməsi.

Əgər ayaqlarınızda gecələr yorğan toxunarkən belə dözülməz ağrı və ya tam əksinə, hissiyyatın itməsini müşahidə edirsinizsə, vaxt itirmədən nevroloqa müraciət etməlisiniz. Erkən diaqnoz sinir liflərinin tamamilə ölməsinin qarşısını alır.

Müalicə və qorunma yolları

Sübuta yetirilmiş tibb qeyd edir ki, neyropatiyanın müalicəsi onun yaranma səbəbini ortadan qaldırmaqla başlayır. Ekspertlər 4 qızıl qaydanı vurğulayırlar:

1. Qan şəkərini nəzarətdə saxlayın (Ən kritik addım): Əgər diabet xəstəsinizsə, qanda qlükoza səviyyəsini ciddi şəkildə normada saxlamaq sinir zədələnməsini dayandırmağın tək yoludur.

2. B qrupu vitaminləri balanslaşdırın (Sinirlərin qidası): Həkim nəzarəti ilə xüsusilə B12 vitamini ilə zəngin olan qidalara üstünlük verin və ya təyin olunmuş vitamin komplekslərini qəbul edin.

3. Hər gün ayaqlarınızı yoxlayın (Travmalardan qorunma): Hissiyyat azaldığı üçün ayaqda yaranan kiçik bir kəsik və ya yara fərqinə varılmadıqda böyük xoralara çevrilə bilər. Ayaqları hər gün yuyub nəmləndirmək və diqqətlə müayinə etmək şərtdir.

4. Zərərli vərdişlərdən uzaq durun (Toksinlərin azaldılması): Alkoqol və siqaret sinir ucluqlarını birbaşa zəhərləyir və qan dövranını pisləşdirir. Onlardan imtina etmək sinirlərin bərpa prosesini sürətləndirir.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, neyropatiya sadəcə müvəqqəti bir narahatlıq deyil, həyat keyfiyyətini ciddi şəkildə aşağı salan nevroloji xəstəlikdir. Sağlam qidalanma, aktiv həyat tərzi və mütəmadi həkim müayinəsi ilə periferik sinirlərinizi qorumaq öz əlinizdədir.