Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
20 Avqust 2026, Cümə axşamı, 07:34
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Bəşəriyyətin 8,3 milyardlıq sınağı - Süni intellekt əsrində insanlığımızı necə qoruyaq?
09 Avqust 2026
164
Bəşəriyyətin 8,3 milyardlıq sınağı - Süni intellekt əsrində insanlığımızı necə qoruyaq?

Planet əhalisinin 8,3 milyard nəfəri keçməsi sadəcə növbəti demoqrafik göstərici deyil, bəşəriyyətin gələcəyi ilə bağlı böyük bir sınaqdır.

 

Azmedinfo.az Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin sədr müavini, ürək-damar cərrahı, tibb elmləri doktoru Rəşad Mahmudovun çağırışını oxucuları ilə bölüşür:

 

"Əsas sual bu qədər insanın sadəcə fiziki olaraq yaşamasını deyil, onların sağlam, təhlükəsiz və ləyaqətli həyatını necə təmin etməkdir."


Tibb elminin inkişafı insan ömrünü uzadıb, bir çox ölümcül xəstəlikləri idarəolunan edib. Lakin müasir dünya paradokslarla doludur: bir tərəfdə aclıq və su qıtlığı, digər tərəfdə artıq istehlakın yaratdığı piylənmə və diabet. Bir tərəfdə elementar tibbi xidmətdən məhrum milyonlar, digər tərəfdə ömrü uzatmaq üçün xərclənən milyardlar. Deməli, problem resursların azlığında deyil, onların ədalətsiz bölgüsündədir.

Önümüzdəki onilliklərdə süni intellekt, genetika və biotexnologiya insan həyatını köklü şəkildə dəyişəcək. Xəstəliklərin erkən diaqnostikası, fərdiləşdirilmiş müalicələr və aqrar sahədə yeni imkanlar böyük nailiyyətdir. Lakin burada kritik bir sərhəd var: texnologiyanın inkişafı insanın mənəvi inkişafını qabaqlamamalıdır. Süni intellekt nəyi edə biləcəyimizi göstərə bilər, lakin nəyi etməli olduğumuza yalnız insanın vicdanı, etikası və elmi düşüncəsi qərar verməlidir.

Ömrü uzatmaq kifayət deyil, onun dəyərini və keyfiyyətini də artırmaq lazımdır. 8,3 milyard insan planet üçün yük və ya sadəcə istehlakçı deyil; bu, doğru təhsil, səhiyyə və idarəetmə ilə bəşəriyyətin sahib ola biləcəyi en böyük intellektual potensialdır.

XXI əsrin en böyük sınağı süni intellekt yaratmaq deyil, bu zəkanın qarşısında insanlığımızı, vicdanımızı və cavabdehliyimizi qorumaqdır. Çünki gələcəyi müəyyən edən planetdə neçə milyard insanın yaşaması deyil, həmin insanların necə bir dünya qurması olacaq.

Ən çox oxunanlar