Müasir dövrün ən geniş yayılmış xroniki xəstəliklərindən biri olan şəkərli diabet yalnız qanda qlükoza səviyyəsinin yüksəlməsi ilə məhdudlaşmır. Xəstəlik vaxtında və düzgün nəzarət altına alınmadıqda ürək-damar sistemi, böyrəklər, görmə qabiliyyəti və sinir toxumalarında ciddi fəsadlara yol aça bilir.
Azmedinfo.az "Dr Data"ya istinadən yazır ki, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, diabetin idarə olunmasında medikamentoz müalicə ilə yanaşı, orqanizmi ağırlaşmalardan qoruyan xüsusi doymamış yağ turşularının rasiona daxil edilməsi həyati əhəmiyyət daşıyır.
Ürək və damar fəsadlarının qarşısını necə almaq olar?
Diabet xəstələrində ölüm və əlilliyin əsas səbəblərindən biri ateroskleroz və ürək-damar xəstəlikləridir. Qanda şəkərin uzun müddət yüksək qalması damar divarlarını zədələyir və iltihabi prosesləri sürətləndirir. Tədqiqatlar göstərir ki, tərkibində EPA və DHA kimi bioloji aktiv maddələr olan polidoymamış yağ turşuları damarların elastikliyini bərpa edir, qan təzyiqinin tənzimlənməsinə yardımçı olur və infarkt, insult riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Lipid profilinə və qaraciyərə müsbət təsir
Diabet zamanı maddələr mübadiləsinin pozulması nəticəsində qanda triqliseridlərin (zərərli yağların) səviyyəsi kəskin yüksəlir və qaraciyər piylənməsi inkişaf edir. Mütəmadi olaraq faydalı yağ turşularının qəbulu triqliseridlərin səviyyəsini normallaşdırmağa, "yaxşı" xolesterini (HDL) dəstəkləməyə və qaraciyərdə piy toplanmasının qarşısını almağa kömək edir.
Görmə və sinir sisteminin müdafiəsi
Diabetin ən xoşagəlməz fəsadları sırasında neyropatiya (ətraflarda keyləşmə, yanma, hissiyyat itkisi) və retinopatiya (gözün torlu qişasının zədələnməsi) xüsusi yer tutur. Sağlam lipid fraksiyaları:
Sinir hüceyrələrinin qoruyucu qişasını bərpa edərək diabetik neyropatiyanın inkişafını ləngidir;
Gözün torlu qişasında mikrosirkulyasiyanı yaxşılaşdıraraq görmə zəifləməsi riskini minimuma endirir;
Böyrək damarlarını mikrozədələnmələrdən qoruyaraq nefropatiya riskini azaldır.
Rasiona necə daxil edilməlidir?
Həkimlər diabetdən əziyyət çəkən şəxslərə həftədə ən azı iki dəfə təbii dəniz məhsulları (xüsusilə qızılbalıq, skumbriya, siyənək kimi yağlı növlər), kətan toxumu və çia toxumu istehlak etməyi tövsiyə edirlər.
Əgər bu maddələrin qida əlavələri (kapsul) formasında qəbulu planlaşdırılırsa, xüsusilə yanaşı qan durulaşdırıcı preparatlar qəbul edən xəstələrin mütləq şəkildə müalicə həkimləri və endokrinoloqla məsləhətləşməsi vacibdir. Qeyd olunur ki, heç bir qida əlavəsi əsas diabet müalicəsini əvəz etmir, lakin kompleks yanaşmada xəstənin həyat keyfiyyətini və ömrünü uzadan güclü vasitə hesab olunur.
-
100 il uşaq sağlamlığının keşiyində: Azərbaycan pediatriyasının memarı Akademik Adilə NamazovaƏn çox oxunanlar08 Sentyabr 2026374
-
“Sağlam qadın güclü cəmiyyət” Qarabağ Simpoziumu keçiriləcəkƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026314
-
Ruhun yoluƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026204
-
Gün boyu tox qalmağın və əzələləri qorumağın qızıl qaydası – Endokrinoloqdan tövsiyələrƏn çox oxunanlar03 Sentyabr 2026194
-
TÖVHİDİN TƏHRİFİ: “SƏMAVİ DİNLƏR” YANLIŞI VƏ SARAY İSLAMININ YARADILMASIƏn çox oxunanlar06 Sentyabr 2026190
-
Kövsər — davamlı nemətin Qurani mənasıƏn çox oxunanlar05 Sentyabr 2026190
-
Quran oxumağı "qocalıq peşəsi"nə çevirmək xəritəni yolunun sonunda açmaq deməkdirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026180
-
Fatihə, yoxsa Məun?Ən çox oxunanlar07 Sentyabr 2026180
-
7 sentyabr Beynəlxalq Mavi Səma Üçün Təmiz Hava GünüdürƏn çox oxunanlar07 Sentyabr 2026174
-
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tibb işçilərinin işə qəbulunu elan edirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026172
-
Pankreas transplantasiyası nədir və kimlərə tətbiq olunur?Ən çox oxunanlar03 Sentyabr 2026170
-
Bədəninizin “ikinci ürəyi” var və onu hərəkətdə saxlamaq olduqca vacibdirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026168
-
Bağçaların açılması və soyuq hava infeksiya riskini artırır – Valideynlərə və tərbiyəçilərə xəbərdarlıqƏn çox oxunanlar03 Sentyabr 2026168
-
Klinik ölüm zamani şüur: sənədləşdirilmiş faktlar nə deyir?Ən çox oxunanlar03 Sentyabr 2026166
-
Mərkəzi Gömrük Hospitalında rezidentura təhsilinə qəbul olunmuş həkim-rezidentlərlə görüşƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026160
-
Məktəbə hazırlıq yalnız çanta və dəftərdən ibarət deyilƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026154
-
Azərbaycan-ŞƏT əməkdaşlığında səhiyyə də prioritet istiqamətlərdən biri kimi göstərilirƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026152
-
8 sentyabr — Ümumdünya Fizioterapiya GünüdürƏn çox oxunanlar08 Sentyabr 2026150
-
Arıçılıq təsərrüfatlarında epizootoloji monitorinqlər keçiriləcəkƏn çox oxunanlar06 Sentyabr 2026150
-
Onurğa sağlamlığında kompleks yanaşma - Uşaqlar üçün fərdi proqramlar tətbiq olunurƏn çox oxunanlar07 Sentyabr 2026144