Müasir dövrün ən geniş yayılmış xroniki xəstəliklərindən biri olan şəkərli diabet yalnız qanda qlükoza səviyyəsinin yüksəlməsi ilə məhdudlaşmır. Xəstəlik vaxtında və düzgün nəzarət altına alınmadıqda ürək-damar sistemi, böyrəklər, görmə qabiliyyəti və sinir toxumalarında ciddi fəsadlara yol aça bilir.
Azmedinfo.az "Dr Data"ya istinadən yazır ki, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, diabetin idarə olunmasında medikamentoz müalicə ilə yanaşı, orqanizmi ağırlaşmalardan qoruyan xüsusi doymamış yağ turşularının rasiona daxil edilməsi həyati əhəmiyyət daşıyır.
Ürək və damar fəsadlarının qarşısını necə almaq olar?
Diabet xəstələrində ölüm və əlilliyin əsas səbəblərindən biri ateroskleroz və ürək-damar xəstəlikləridir. Qanda şəkərin uzun müddət yüksək qalması damar divarlarını zədələyir və iltihabi prosesləri sürətləndirir. Tədqiqatlar göstərir ki, tərkibində EPA və DHA kimi bioloji aktiv maddələr olan polidoymamış yağ turşuları damarların elastikliyini bərpa edir, qan təzyiqinin tənzimlənməsinə yardımçı olur və infarkt, insult riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Lipid profilinə və qaraciyərə müsbət təsir
Diabet zamanı maddələr mübadiləsinin pozulması nəticəsində qanda triqliseridlərin (zərərli yağların) səviyyəsi kəskin yüksəlir və qaraciyər piylənməsi inkişaf edir. Mütəmadi olaraq faydalı yağ turşularının qəbulu triqliseridlərin səviyyəsini normallaşdırmağa, "yaxşı" xolesterini (HDL) dəstəkləməyə və qaraciyərdə piy toplanmasının qarşısını almağa kömək edir.
Görmə və sinir sisteminin müdafiəsi
Diabetin ən xoşagəlməz fəsadları sırasında neyropatiya (ətraflarda keyləşmə, yanma, hissiyyat itkisi) və retinopatiya (gözün torlu qişasının zədələnməsi) xüsusi yer tutur. Sağlam lipid fraksiyaları:
Sinir hüceyrələrinin qoruyucu qişasını bərpa edərək diabetik neyropatiyanın inkişafını ləngidir;
Gözün torlu qişasında mikrosirkulyasiyanı yaxşılaşdıraraq görmə zəifləməsi riskini minimuma endirir;
Böyrək damarlarını mikrozədələnmələrdən qoruyaraq nefropatiya riskini azaldır.
Rasiona necə daxil edilməlidir?
Həkimlər diabetdən əziyyət çəkən şəxslərə həftədə ən azı iki dəfə təbii dəniz məhsulları (xüsusilə qızılbalıq, skumbriya, siyənək kimi yağlı növlər), kətan toxumu və çia toxumu istehlak etməyi tövsiyə edirlər.
Əgər bu maddələrin qida əlavələri (kapsul) formasında qəbulu planlaşdırılırsa, xüsusilə yanaşı qan durulaşdırıcı preparatlar qəbul edən xəstələrin mütləq şəkildə müalicə həkimləri və endokrinoloqla məsləhətləşməsi vacibdir. Qeyd olunur ki, heç bir qida əlavəsi əsas diabet müalicəsini əvəz etmir, lakin kompleks yanaşmada xəstənin həyat keyfiyyətini və ömrünü uzadan güclü vasitə hesab olunur.
-
İslam dünyasında vahid Quranın düzgün tərcüməsi və yozumu olmayınca dini radikalizmin kökü kəsilməyəcəkƏn çox oxunanlar16 Oktyabr 20261102
-
Süd vəzi xərçəngində erkən diaqnoz müalicənin uğurunu artırırƏn çox oxunanlar15 Oktyabr 20261092
-
Həkim venoz trombozun əsas əlamətlərini açıqlayıbƏn çox oxunanlar15 Oktyabr 20261048
-
Azad Şərq qadını və Azərbaycanın tarixi təcrübəsiƏn çox oxunanlar13 Oktyabr 20261042
-
“TürkTransplant” təşəbbüsü: Türk dövlətləri arasında tibbi həmrəylikƏn çox oxunanlar14 Oktyabr 20261020
-
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlamaƏn çox oxunanlar15 Oktyabr 20261018
-
Valideyndə irsi xərçəng geni olduqda uşaq nə vaxt genetik test olunmalıdır?Ən çox oxunanlar17 Oktyabr 2026938
-
Uşaqlarda anadangəlmə uroloji anomaliyalar - Valideynlər nəyi bilməlidir?Ən çox oxunanlar14 Oktyabr 2026922
-
Yenidoğulmuşların təhlükəsiz transportuna dair elmi-praktiki təlim keçirilibƏn çox oxunanlar14 Oktyabr 2026918
-
İSİM-in də təşkilatçılar sırasında olduğu I Bakı Beynəlxalq İnklüziv Konfransı keçirilibƏn çox oxunanlar17 Oktyabr 2026916
-
Beynəlxalq Yoxsulluqla Mübarizə GünüdürƏn çox oxunanlar17 Oktyabr 2026910
-
16 Oktyabr – Ümumdünya Anesteziya GünüƏn çox oxunanlar16 Oktyabr 2026898
-
Ucuz eynəklər göz üçün təhlükəlidir – Oftalmoloqdan xəbərdarlıqƏn çox oxunanlar16 Oktyabr 2026886
-
Anadangəlmə qüsuru olan yenidoğulmuş üzərində mürəkkəb əməliyyat aparılıbƏn çox oxunanlar13 Oktyabr 2026872
-
XVII Azərbaycan - Türkiyə - Almaniya Tibb Hüququ Simpoziumunda orqan donorluğu və transplantasiyanın hüquqi əsasları müzakirə olunubƏn çox oxunanlar19 Oktyabr 2026844
-
Nə üçün mədə-bağırsaq sistemi stresə reaksiya verir?Ən çox oxunanlar18 Oktyabr 2026802
-
Yeni səhiyyə naziri təyin edilidiƏn çox oxunanlar19 Oktyabr 2026782
-
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunduƏn çox oxunanlar19 Oktyabr 2026750
-
ÜST Şərq Tərəfdaşlığı ölkələrində səhiyyə işçi qüvvəsinin dayanıqlı planlaşdırılması və analitik sistemlərin gücləndirilməsi üzrə seminarƏn çox oxunanlar19 Oktyabr 2026686
-
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verildiƏn çox oxunanlar19 Oktyabr 2026654