Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
20 Avqust 2026, Cümə axşamı, 06:42
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Şəkərli diabetdə damarları və orqanları qoruyan həyati qida komponenti – Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq
18 Avqust 2026
134
Şəkərli diabetdə damarları və orqanları qoruyan həyati qida komponenti – Mütəxəssislərdən xəbərdarlıq

Müasir dövrün ən geniş yayılmış xroniki xəstəliklərindən biri olan şəkərli diabet yalnız qanda qlükoza səviyyəsinin yüksəlməsi ilə məhdudlaşmır. Xəstəlik vaxtında və düzgün nəzarət altına alınmadıqda ürək-damar sistemi, böyrəklər, görmə qabiliyyəti və sinir toxumalarında ciddi fəsadlara yol aça bilir.

Azmedinfo.az "Dr Data"ya istinadən yazır ki, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, diabetin idarə olunmasında medikamentoz müalicə ilə yanaşı, orqanizmi ağırlaşmalardan qoruyan xüsusi doymamış yağ turşularının rasiona daxil edilməsi həyati əhəmiyyət daşıyır.


Ürək və damar fəsadlarının qarşısını necə almaq olar?

Diabet xəstələrində ölüm və əlilliyin əsas səbəblərindən biri ateroskleroz və ürək-damar xəstəlikləridir. Qanda şəkərin uzun müddət yüksək qalması damar divarlarını zədələyir və iltihabi prosesləri sürətləndirir. Tədqiqatlar göstərir ki, tərkibində EPA və DHA kimi bioloji aktiv maddələr olan polidoymamış yağ turşuları damarların elastikliyini bərpa edir, qan təzyiqinin tənzimlənməsinə yardımçı olur və infarkt, insult riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.

Lipid profilinə və qaraciyərə müsbət təsir

Diabet zamanı maddələr mübadiləsinin pozulması nəticəsində qanda triqliseridlərin (zərərli yağların) səviyyəsi kəskin yüksəlir və qaraciyər piylənməsi inkişaf edir. Mütəmadi olaraq faydalı yağ turşularının qəbulu triqliseridlərin səviyyəsini normallaşdırmağa, "yaxşı" xolesterini (HDL) dəstəkləməyə və qaraciyərdə piy toplanmasının qarşısını almağa kömək edir.

Görmə və sinir sisteminin müdafiəsi

Diabetin ən xoşagəlməz fəsadları sırasında neyropatiya (ətraflarda keyləşmə, yanma, hissiyyat itkisi) və retinopatiya (gözün torlu qişasının zədələnməsi) xüsusi yer tutur. Sağlam lipid fraksiyaları:

Sinir hüceyrələrinin qoruyucu qişasını bərpa edərək diabetik neyropatiyanın inkişafını ləngidir;

Gözün torlu qişasında mikrosirkulyasiyanı yaxşılaşdıraraq görmə zəifləməsi riskini minimuma endirir;

Böyrək damarlarını mikrozədələnmələrdən qoruyaraq nefropatiya riskini azaldır.

Rasiona necə daxil edilməlidir?

Həkimlər diabetdən əziyyət çəkən şəxslərə həftədə ən azı iki dəfə təbii dəniz məhsulları (xüsusilə qızılbalıq, skumbriya, siyənək kimi yağlı növlər), kətan toxumu və çia toxumu istehlak etməyi tövsiyə edirlər.

Əgər bu maddələrin qida əlavələri (kapsul) formasında qəbulu planlaşdırılırsa, xüsusilə yanaşı qan durulaşdırıcı preparatlar qəbul edən xəstələrin mütləq şəkildə müalicə həkimləri və endokrinoloqla məsləhətləşməsi vacibdir. Qeyd olunur ki, heç bir qida əlavəsi əsas diabet müalicəsini əvəz etmir, lakin kompleks yanaşmada xəstənin həyat keyfiyyətini və ömrünü uzadan güclü vasitə hesab olunur.

Ən çox oxunanlar