Diaqnoz qoymaq, zahirən mürəkkəb bir proses kimi görünə bilər. Amma əslində bu, proqnozlaşdırıcı analitika ilə oxşar əsaslara söykənir. Yəni diaqnoz da məlumatlara əsaslanaraq ehtimallar irəli sürməkdən ibarətdir.

Azmedinfo.az "Cancer Research"də dərc edilən məqaləni tərcüməsində təqdim edir:

Hələ ki, həkimləri mehriban robotlarla əvəz edə bilməsək də, süni intellekt (Sİ) modelləri təcrübəli həkimlərin gördüyü işləri təqlid edir: onlar mövcud məlumatları xatırlayır, analiz edir, görüntüləri müqayisə edir və nəticə çıxarırlar.

Bu texnologiya invaziv diaqnostik prosedurların qarşısını almaqda çox faydalı ola bilər. Məsələn, qalxanvari vəzi problemi olan bir qadına ultrasəs müayinəsindən sonra biopsiya təyin olunmuşdu. Biopsiyanın nəticəsi xoşxassəli şiş idi. Daha sonra o, ikinci rəy almaq üçün başqa bir radioloqa müraciət etdi. Həmin radioloq isə süni intellektlə dəstəklənən ultrasəs texnologiyasından istifadə edərək eyni nəticəyə gəldi. Əgər qadın ilkin olaraq bu texnologiya ilə müayinə olunsaydı, invaziv prosedura və uzun gözləmə müddətinə ehtiyac qalmazdı.

Digər bir nümunə Penn Medicine-dəki araşdırmadır. Burada tədqiqatçılar adi üsullarla aşkar olunması çətin olan xərçəng hüceyrələrini tanıya bilən Sİ aləti hazırlayıblar. Bu texnologiya böyük miqdarda məlumatı çox qısa vaxtda təhlil edib nəticə verə bilir.

Ən ümidverici tərəflərdən biri də odur ki, süni intellekt MRT kimi təsvirləri analiz edərək şişə bənzər strukturları müəyyən edə və onları radioloqlara göstərə bilər. Bu isə həkimlərin həmin nahiyələri daha dərindən incələməsinə şərait yaradır.

Bu texnologiyaların geniş istifadə olunmasına hələ bir qədər vaxt var. Amma artıq sübut olunub ki, süni intellekt insanların edə bilmədiyi və ya çox gec edə bildiyi diaqnostik analizlərdə mühüm rol oynaya bilər.

Müalicədə süni intellektin rolu

Süni intellekt yalnız diaqnostikada deyil, həm də xərçəng kimi xəstəliklərin müalicəsində effektiv vasitəyə çevrilir.

2023-cü ildə aparılan bir araşdırma göstərdi ki, Sİ fərdi müalicə planlarının hazırlanmasına ciddi töhfə verə bilər. Bu texnologiya xəstələrin genetik məlumatlarını təhlil edərək onların vəziyyətinə uyğun müalicə ssenariləri təqdim edə bilir. Eyni zamanda, şişə qarşı müalicənin effektivliyini proqnozlaşdırmağa kömək edir.

Sİ-nin praktik faydaları arasında radiasiya dozasının dəqiq tənzimlənməsi, cərrahi əməliyyatlara yardım və müalicə planlarına real vaxtda düzəlişlər təklif etmək qabiliyyəti var.

Bundan başqa, süni intellekt tədqiqat sahəsində də böyük üstünlüklər təqdim edir. Yeni dərman və müalicə üsullarının hazırlanması zaman və vəsait baxımından çətin prosesdir. Süni intellekt bu prosesləri sürətləndirə və daha səmərəli edə bilər. Bu sahədə ən mühüm nümunələrdən biri “AlphaFold2” texnologiyasıdır. O, zülalların quruluşunu təyin edərək dərman hədəflərinin müəyyən olunmasını daha sürətli və dəqiq hala gətirib.