Avstraliyanın Melburn şəhərindəki Piter Doherti İnfeksiya və İmmunitet İnstitutunun alimləri İİV-in insan orqanizmindən tamamilə çıxarılması istiqamətində perspektivli addım atıblar.

Azmedinfo.az institutun (doherty.edu.au) açıqlamasına istinadən yazır ki, tədqiqatçılar bu günə qədər immun sistemindən və dərmanlardan gizlədilən HİV-in ağ qan hüceyrələrinin içərisində görünməsinə imkan verən yeni üsul hazırlayıblar.

Tədqiqatın əsasını Covid-19 vaksinləri ilə tanınan mRNA texnologiyası təşkil edir. Alimlər xüsusi hazırlanmış yağ kapsullarına (lipid nanohissəcikləri) yerləşdirdikləri mRNT-ni HİV-in gizləndiyi ağ qan hüceyrələrinə çatdıra biliblər. Bu mRNT virusu aşkar etmək üçün hüceyrələrə siqnal göndərir.

"Nature Communications" jurnalında dərc edilən araşdırma, “LNP X” adlı yeni nəsil nanohissəcik dizaynının bu hüceyrələr tərəfindən qəbul edildiyini göstərdi. Bu hüceyrələr əvvəlki nəsil nanohissəcikləri qəbul etmirdi və HİV-in orada gizlədilməsi müalicəyə mane olurdu.

Tədqiqat qrupundan bildirilib ki, əvvəllər mRNT-ni bu hüceyrələrə çatdırmaq qeyri-mümkün görünürdü. Amma indi əldə olunan nəticələr heyrətamizdi.

Bu kəşf sübut edir ki, HİV-in bədəndəki “yatmış” anbarından çıxarıla bilər. Ancaq növbəti kritik sual qalır: Virus sərbəst buraxıldıqdan sonra immunitet sistemi və ya əlavə müalicələrlə tamamilə məhv edilə bilərmi?

Tədqiqat laboratoriya şəraitində İİV-müsbət şəxslərdən alınan hüceyrələr üzərində aparılıb. Həqiqi xəstələrdə sınaqdan keçirilməzdən əvvəl heyvanlar üzərində təcrübələr, ardınca təhlükəsizlik və effektivlik tədqiqatları tələb olunacaq. Bu prosesin illər çəkə biləcəyi deyilir.

Tədqiqatın baş müəllifi Dr.Michael Roche bildirib ki, bu texnika təkcə HİV-ə qarşı deyil, xərçəng kimi digər xəstəliklər üçün də istifadə edilə bilər. Francis Crick İnstitutunun retroviroloqu Dr. Jonathan Stoye bu metodun HİV-in gizləndiyi yerdən çıxarılmasında "hələ ən böyük irəliləyiş" olduğunu deyib.

Dünyada təxminən 40 milyon insan HİV-lə yaşayır və onların əksəriyyəti virusu yatırtmaq üçün ömürlük dərman qəbul etməlidir. HİV hələ də hər il milyonlarla insanı öldürür. 

Bu yeni araşdırma xəstəliyin daimi müalicəsi üçün bu günə qədər ən konkret elmi irəliləyişlərdən biri hesab olunur.