Azmedinfo.az xəbər verir ki, 2014-cü ildən etibarən Azərbaycanda sümük iliyi transplantasiyası Talassemiya Mərkəzində dövlət vəsaiti hesabına həyata keçirilir. Donoru olmayan uşaqlar üçün isə uyğun donor axtarışı Türkiyənin TürkKök ilik bankı vasitəsilə aparılır və donor müəyyən edildikdən sonra əməliyyat "sümük iliyi transplantasiyası xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi" layihəsi çərçivəsində dövlət proqramı ilə Türkiyədə icra olunur. Azərbaycan Talassemiya Mərkəzi bu istiqamətdə mühüm rol oynayır- həm diaqnostik dəqiqlik, həm də əməliyyata hazırlıq baxımından.

 

 

Türkiyənin tanınmış uşaq onkohematoloqu, Anadolu Sağlıq Mərkəzinin həkimi professor Savaş Kansoy yaxın günlərdə Bakıya səfəri çərçivəsində Türkiyədə sümük iliyi köçürülən azərbaycanlı uşaqları Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi Talessemiya Mərkəzində müayinə edib.

 

Professor Kansoyun sözlərinə görə, hazırda əsasən qohum olmayan donorlardan sümük iliyi köçürülməsi üzrə protokollar tətbiq edilir: “Xüsusilə beta talassemiya major diaqnozu qoyulmuş uşaqlar üçün bu metod yeganə sağaldıcı yoldur. İndiyədək 60- a yaxın azərbaycanlı uşağa sümük iliyi köçürülüb. Donor tapılması TürkKök vasitəsilə aparılır. Uğur göstəricisi isə 75 faizdən yuxarıdır ki, bu da beynəlxalq səviyyədə olduqca yüksək nəticə sayılır.”

 

Azərbaycanın talessemiya ilə mübarizə istiqamətində son illərdə mühüm addımlar atdığını vurğulayan mütəxəssis ölkəmizdəki müalicə imkanlarını da yüksək qiymətləndirib: "Səhiyyə Nazirliyi ilə aramızda formalaşmış ortaq protokol əsasında bütün mərhələlər qarşılıqlı razılaşma ilə aparılır. Bu əməkdaşlıq həm xəstələr, həm də ümumi səhiyyə sistemi üçün çox faydalıdır.”

 

Savaş hoca gələcəkdə də belə ortaq layihələrin davam edəcəyini və əlaqələrin daha da genişlənəcəyini bildirib.

 

 

Əməliyyatların hər mərhələsi Azərbaycanın Səhiyyə Nazirliyi Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzi (ODTKM) tərəfindən təqib və təşkil olunur. Mərkəzin koordinatoru Leyla Həsənova bildirib ki, transplantasiyadan əvvəl və sonra uşaqlar daima diqqətdə saxlanılır: “Biz mütəmadi olaraq Anadolu Sağlıq Mərkəzinə gedir, uşaqlar və ailələri ilə görüşür, onların vəziyyətini yaxından izləyirik. Müntəzəm olaraq əlaqə saxlayır, onların özlərini necə hiss etdiklərini soruşur, suallarını cavablandırırıq. Hər bir müraciətə həssaslıqla yanaşırıq. Çünki hər uşaq bir həyatdır, bir gələcəkdir, bir ümiddir."

 

 

Əməliyyat olunan azərbaycanlı uşaqların valideynləri “sümük iliyi transplantasiyası xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi” layihəsinin yalnız tibbi deyil, eyni zamanda mənəvi cəhətdən də mühüm əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıblar. Onlar qeyd ediblər ki, müalicə müddətində dövlətin diqqəti və qayğısı ailələr üçün böyük dayaq olub.

 

11 yaşlı Ramizin anası Bahar Məmmədovanın sözlərinə görə, övladı 1 yaşından bəri talassemiyadan əziyyət çəkib və on il boyunca mütəmadi qan köçürməsinə ehtiyac duyulub.

 

“Nəhayət, sümük iliyi transplantasiyası ilə yeni həyata qapı açıldı,” – deyə sevincini ifadə edən ana, müalicənin Türkiyədə yüksək səviyyədə təşkil olunduğunu, həkim və tibb heyətinin onlara böyük diqqətlə yanaşdığını vurğulayıb.

 

11 yaşlı Xaqaninin anası Aynur Alıyeva üçün də bu proses həm gərgin, həm də ümidli bir yol olub: “Əməliyyat uzun çəkdi, amma uğurlu oldu. Oğlum sağaldı, evimizə sevinci qaytardı".

 

8 yaşlı Ayanın atası Mənsur Qarayev sümük iliyi nəqli əməliyyatının ailəsi üçün yeni bir ümid pəncərəsi olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, dövlətin dəstəyi ilə həyata keçirilən bu müalicə uşaqların həyatında mühüm dönüş nöqtəsi olub: "Qızım özünü yaxşı hiss edir, gələcəyə inamla baxırıq. Dövlətimizin göstərdiyi dəstək sayəsində bu mərhələyə çatdıq. Əvvəlcədən də müalicəyə ciddi nəzarət olunurdu. Həm Azərbaycanda, həm də Türkiyədə tibbi heyətin uşaqlara münasibəti və diqqəti əvəzsiz idi. Uşaqların xaricdə əməliyyata qəbul olunması ölkəmizdə aparılan müalicələrin nəticələrindən asılı idi. Göstəricilər normal olmalı idi ki, əməliyyat üçün icazə verilsin" – deyə o qeyd edib.

 

Valideynlər göstərilən dəstəyə, yaradılan şəraitə və bütün prosesin yüksək səviyyədə təşkilinə görə Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinə təşəkkür ediblər. Səhiyyə Nazirliyi Orqan Donorluğu və Transplantasiyası üzrə Koordinasiya Mərkəzinin rolunu da xüsusi qeyd edərək bildiriblər: “Ən çətin anlarımızda belə bizə dayaq oldular. Bütün komandanın əməyi unudulmazdır.”

 

 

Sümük iliyi nəqlindən sonra yeni həyata başlayan uşaqlardan biri də 11 yaşlı Ramizdir. O, hazırda evdə təhsil alır, amma məktəbə qayıtmaq üçün səbirsizlənir: “Türkiyədə müalicə maraqlı idi. Həkimlər mənimlə söhbət edir, ünsiyyət qururdular. İndi məktəbə hazırlaşıram. Dünən testlərimi verdim. Ən böyük arzum həkim olmaqdır. Çünki məni sağaldan həkimlər kimi, mən də başqalarına kömək etmək istəyirəm.”

 

Qeyd edək ki, "sümük iliyi transplantasiyası xidmətlərinin təkmilləşdirilməsi" layihəsi çərçivəsində uşaqların müalicə prosesi yalnız tibbi deyil, həm də psixoloji və sosial dəstək baxımından da diqqətdə saxlanılır.