ABŞ-ın Con Hopkins Universitetinin alimləri ilk simptomlar ortaya çıxmadan illər əvvəl xərçəngin izlərini aşkarlaya bilən yüksək həssaslıqlı qan testi hazırlayıblar. Bu nailiyyət xərçəngin erkən mərhələdə aşkarlanmasına və müalicənin daha uğurlu olmasına imkan yarada bilər.

Azmedinfo.az "Cancer Discovery" elmi jurnalında dərc olunan tədqiqata istinadən yazır ki, bədxassəli şişlərin yaratdığı genetik mutasiyalar bəzi xəstələrin qanında xəstəlik diaqnoz qoyulmazdan üç ildən də artıq müddət əvvəl müəyyən edilib.

Araşdırmanın müəlliflərindən biri Yuxuan Vanq bildirib ki, xərçəngi üç il əvvəl müəyyən etmək müdaxilə üçün zaman yaradır. Bu zaman şişlər hələ ilkin mərhələdə olur və müalicə şansı daha yüksək olur.

Alimlər bu tədqiqatda ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutunun maliyyələşdirdiyi geniş miqyaslı araşdırma çərçivəsində toplanan qan plazması nümunələrini təhlil ediblər. Məlum olub ki, bəzi iştirakçılardan qan nümunələri alındığı zaman onlarda artıq xərçəngin molekulyar izləri – mutasiyaya uğramış DNT materialı mövcud olub.

Tədqiqatda qan dövranındakı şiş DNT-sini yüksək dəqiqliklə aşkar edən genetik analiz texnologiyasından istifadə edilib. Araşdırmaya cəlb edilən 52 nəfərin 26-sına qan nümunəsinin alınmasından 6 ay sonra xərçəng diaqnozu qoyulub. Digər 26 nəfər isə nəzarət qrupu kimi çıxış edib.

İştirakçılardan 8 nəfərdə MCED (çoxsaylı xərçəngin erkən diaqnozu) laborator testi müsbət nəticə verib. Bu şəxslərin hamısında 4 ay ərzində rəsmi xərçəng diaqnozu qoyulub. Həmin 8 nəfərin 6-sından əvvəlki illərdə də əlavə qan nümunələri götürülmüşdü və onların 4-nün nümunələrində şişlə əlaqəli genetik mutasiyalar aşkarlanıb.

Tədqiqat müəllifləri vurğulayırlar ki, bu nəticələr MCED testlərinin xərçəngin çox erkən mərhələdə aşkarlanması baxımından böyük ümid vəd etdiyini göstərir. Bu cür testlərin gələcəkdə standart qan analizlərinə daxil edilməsi ilə əhalinin hər il və ya iki ildən bir skrininq edilməsi mümkün ola bilər. Nəticədə xərçəngin daha aqressiv və müalicəyə davamlı mərhələlərə keçməsi vaxtında qarşısı alına bilər.

Tədqiqatın digər müəllifi Nikolas Papadopulos isə qeyd edib ki, xərçəngi klinik diaqnoz qoyulmazdan bir neçə il əvvəl müəyyənləşdirmək, müalicənin nəticələrini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdıra bilər.

Alimlər bu nəticələrin daha genişmiqyaslı və çoxsaylı iştirakçının cəlb olunduğu yeni tədqiqatlarla təsdiqlənəcəyinə ümid edirlər.