Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
23 Aprel 2026, Cümə axşamı, 17:06
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Alimlər qədim dünyanın qoxularını bərpa etməyə çalışırlar
22 İyul 2025
308
Alimlər qədim dünyanın qoxularını bərpa etməyə çalışırlar

 

Alimlər qədim dünyanın aromalarını yenidən yaratmaq məqsədilə mətn mənbələri və elmi metodlardan istifadə etməyə qərarlıdırlar. Son illərdə, xüsusilə koronavirus pandemiyası dövründə, ətraf mühitin qavranılması vasitəsi kimi qoxu üzərində aparılan tədqiqatlar aktuallaşıb.

 

Azmedinfo.az "Planet today" nəşrinə istinadən yazır ki, Almaniyadan olan bir tədqiqat qrupu min illər əvvəl mövcud olmuş qoxuların bərpasına diqqət yönəldib.

 

Maks Plank Cəmiyyətinin Dünya Tarixi İnstitutunun məlumatına görə, qoxular insan qavrayışında mühüm rol oynayır. Lakin bu qoxulara səbəb olan üzvi maddələr zamanla yox olur və bu da arxeoloqlara onları analiz etmək üçün çox az imkan verir.

 

Alimlər bu problemi həll etmək üçün çoxşaxəli yanaşma tətbiq edirlər. Bu yanaşma təkcə metabolomika və proteomika kimi — zülal tərkibini araşdıran elmləri deyil, həm də qədim mətnləri, reseptləri və ritualların təsvirlərini əhatə edir. Bu məlumat mənbələri qədim dövrlərdə mövcud olmuş, gündəlik həyat və adət-ənənələri əks etdirən aromatik palitranı bərpa etməyə kömək edə bilər.

 

Tədqiqatın nəticələrinin qiymətləndirilməsi hələ qarşıdadır, lakin Orta əsrlər Avropasının qoxularına dair aparılan ilkin araşdırmalar göstərir ki, həmin dövrün aromaları həmişə xoş olmayıb. Buna görə də, bəzən bəzi qoxuların tarixdə qalması və müasir dövrə qayıtmaması daha məqsədəuyğun ola bilər.

Ən çox oxunanlar