Dəm qazı zəhərlənməsindən necə qorunmalı? Terapevt izah etdi
10 Fevral 2026
508
Dəm qazı zəhərlənməsi tibbdə ən təhlükəli və eyni zamanda ən çox gözardı edilən hallardan biridir. Rəngsiz, qoxusuz və dadsız olan karbonmonoksid qapalı məkanlarda hiss edilmədən toplanaraq qısa müddətdə ağır, bəzən isə ölümcül nəticələrə səbəb ola bilir. Xüsusilə payız və qış aylarında qaz cihazlarından intensiv istifadə bu riski artırır.
Azmedinfo.az xəbər veri ki, Sumqayıt Tibb Mərkəzinin 2 nömrəli Ailə Sağlamlıq Mərkəzinin ailə həkimi-terapevt Aytən Eyvazova sözlərinə görə, karbonmonoksid karbon tərkibli yanacağın natamam yanması nəticəsində yaranır. Qaz sobaları, kombilər, su qızdırıcıları, nasaz tüstü bacaları, kömür və odunla işləyən sobalar, eləcə də qapalı məkanlarda generator və avtomobil mühərriklərinin işlədilməsi əsas mənbələr hesab olunur.
A.Eyvazovanın sözlərinə görə, bu qaz qana sürətlə daxil olaraq hemoqlobinlə birləşir və orqanizmdə oksigen daşınmasını kəskin şəkildə azaldır. Oksigen çatışmazlığı ilk növbədə beyin və ürək kimi həyati vacib orqanları zədələyir.
Zəhərlənmənin ilkin əlamətlərinə baş ağrısı, başgicəllənmə, halsızlıq, ürəkbulanma və yuxululuq daxildir. Qazın təsiri davam etdikcə nəfəs darlığı, sinədə sıxılma, şüurun itməsi və ağır hallarda qıcolmalar müşahidə oluna bilər.
Həkim qeyd edir ki, uşaqlar, yaşlılar, hamilə qadınlar və xroniki ürək-ağciyər xəstəlikləri olan şəxslər risk qrupuna daxildir. Dəm qazından zəhərlənmə zamanı ilk dəqiqələr həyati əhəmiyyət daşıyır. Mütəxəssisin tövsiyəsinə əsasən, zərərçəkən dərhal təmiz havaya çıxarılmalı, qapı və pəncərələr açılmalı, təcili tibbi yardım çağırılmalıdır. Huşsuz şəxs yan vəziyyətdə uzadılmalı, kömək edən şəxsin isə öz təhlükəsizliyini unutmaması vacibdir. Müalicə xəstəxana şəraitində aparılır və əsasən yüksək konsentrasiyalı oksigen terapiyasına əsaslanır. Ağır hallarda hiperbarik oksigen müalicəsinə ehtiyac yarana bilər. Vaxtında tibbi müdaxilə ağır fəsadların qarşısını almaqda həlledici rol oynayır.
Dəm qazından qorunma müalicədən daha asandır. Qaz cihazlarının mütəmadi texniki baxışdan keçirilməsi, tüstü bacalarının təmiz saxlanılması, karbonmonoksid detektorlarının quraşdırılması və qapalı məkanlarda generatorlardan istifadə edilməməsi bu riskin qarşısını almaqda faydalıdır.
Dəm qazı görünmür və hiss olunmur, lakin təsiri sürətli və son dərəcə təhlükəlidir. Şübhəli hallarda vaxt itirmədən tibbi yardıma müraciət etmək insan həyatını xilas edə bilər.
Bu bölməyə aid digər xəbərlər
Ən çox oxunanlar
-
Qazaxıstanlı mütəxəssislər Koordinasiya Mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olublarƏn çox oxunanlar17 İyul 2026524
-
Azərbaycanlı alimlərin iki elmi araşdırması Avropa Pediatriya Assosiasiyasının konqresində təqdim edilibƏn çox oxunanlar16 İyul 2026190
-
Səhiyyə Nazirliyi və QHT Agentliyi qrant müsabiqəsi elan edəcəkƏn çox oxunanlar14 İyul 2026170
-
Piylənmə ilə mübarizədə dünya təcrübəsi və ölkəmizdəki mövcud vəziyyətƏn çox oxunanlar18 İyul 2026166
-
Həkim qəbuluna onlayn növbə yalnız “mygov” tətbiqi vasitəsilə təmin edilirƏn çox oxunanlar19 İyul 2026158
-
Ekspert: Öd daşı diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyilƏn çox oxunanlar18 İyul 2026152
-
Azərbaycan-Rusiya səhiyyə əməkdaşlığı və tibb təhsili müzakirə olunubƏn çox oxunanlar14 İyul 2026134
-
Dövlət təltiflərinə layiq görülmüş tibb işçilərinə orden və medallar təqdim olunubƏn çox oxunanlar16 İyul 2026124
-
Qoturluq xəstəliyi necə yayılır? – Ekspertdən mühüm tövsiyələrƏn çox oxunanlar20 İyul 2026122
-
Alimlər aqressiv beyin şişlərinə qarşı qızıl nanohissəciklərinə əsaslanan yeni üsul hazırlayırlarƏn çox oxunanlar19 İyul 2026112
-
Meyit donordan üçüncü uşaqlıq köçürülməsi uğurla həyata keçirilibƏn çox oxunanlar21 İyul 2026108
-
Ümumdünya Beyin Günü - Yaddaşı qorumaq və demensiya riskini azaltmaq üçün 6 təsdiqlənmiş üsulƏn çox oxunanlar22 İyul 2026108
-
Gənc Endokrinoloqlar Qrupu – AGEQ fəaliyyətə başlayırƏn çox oxunanlar23 İyul 202676
-
Düşənbədə səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyəti və pasiyent təhlükəsizliyi üzrə ÜST Avropa Məktəbi keçirilibƏn çox oxunanlar23 İyul 202668
