Müasir dünyada gigiyena hər zamankindən daha vacibdir. Buna görə uşaqlar təbiətlə təmasdan, torpaq və mikroblarla tanış olmaq hüququndan məhrum edilə bilər. Mütəxəssislər "Bir az kirlənmə immunitet sistemini gücləndirir" deyərkən, harada dayanacağımızı da xatırladırlar.

Azmedinfo.az "Planet today" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, gigiyena ilə maraqlanılan bir dövrdə böyüyən uşaqlar toz-trorpaqlı yerlər əvəzinə steril oyun meydançalarında böyüyürlər. Əllər tez-tez dezinfeksiya edilir və ətraflar antibakterial məhsullarla təmizlənir. "Bu qədər təmizlik uşaqların təbii mikrobiom müxtəlifliyinə mane olurmu?" Sual beyinlərdədir.

Bağırsaqlarımızda yaşayan trilyonlarla faydalı bakteriya bədənimizin müdafiə mexanizmini təkmilləşdirir, eyni zamanda həzmi və hətta əhvalımızı təsir edir. Bu məqamda mütəxəssislər çirklənmənin düşündüyümüzdən də mühüm rol oynadığına diqqət çəkirlər.

Bağırsaqdakı görünməz qəhrəmanlar

Bağırsaqlarımızda məskunlaşan faydalı bakteriyalar uşaq sağlamlığının görünməyən qəhrəmanlarıdır. Onlar həzmdən tutmuş immunitet sisteminə və hətta bəzi vitaminlərin (məsələn, K vitamini) istehsalına qədər mühüm vəzifələri yerinə yetirirlər.

Bağırsağımızda trilyonlarla bakteriya, göbələk və s. var. Bu mikroorqanizmlərin əksəriyyəti faydalıdır və onlara bağırsaq mikrobiotası deyilir. Uşaqlıq dövründə sağlam bağırsaq mikrobiotasına sahib olmaq həm böyümə, həm inkişaf, həm də immunitet sistemi üçün çox əhəmiyyətlidir.

Bağırsaqlardakı faydalı bakteriyalar allergik və xroniki xəstəliklərə qarşı müdafiəni inkişaf etdirir və hətta psixi sağlamlığa müsbət təsir edir. Bir sözlə, mikrobların bağırsaqlarımızda yayılması yaxşı və faydalı olarsa, daha sağlam olarıq.

Gigiyenadan imtina etmək?

Təbii ki, gigiyena vacibdir. Bununla belə, uşaqların mikroblarla minimum da olsa təmasda olmasına imkan verməmək faydalı bakteriyaların məhvinə səbəb ola bilər. Gigiyena vəsvəsəsi və həddindən artıq steril həyat tərzi uşaqların bağırsaq mikrob mühitinə mənfi təsir göstərə bilər. Mikrob müxtəlifliyi orqanizmin müxtəlif mikroblarla necə davranacağını və onlarla necə qarşılaşacağını öyrənmək üçün vacibdir.

Steril mühitlərdə böyüyən uşaqlarla təbiətdə vaxt keçirənlər arasındakı fərq mütəxəssislərin diqqətini çəkir. Təbiətlə təmasda böyüyən uşaqlar heyvanlarla təmasda olur, torpaqla oynayır və daha çox ətraf mühit mikrobları ilə qarşılaşırlar. Bu, daha müxtəlif bağırsaq mikrob mühiti yaradır. 

Balanslaşdırılmış gigiyena üçün məsləhətlər

Ailələri ən çox narahat edən sual gigiyena həddinin harada olmasıdır. Uşaqlara yeməkdən əvvəl, tualetdən istifadə etdikdən sonra və xəstə insanlarla təmasdan sonra əllərini yumağı, əllərini yuyarkən sabun və sudan istifadə etməyi öyrətmək lazımdır.

Daim hər yeri dezinfeksiya etmək və ya antibakterial sabunlardan istifadə etmək əvəzinə evdə sabun və su kifayətdir. Dezinfeksiyaedicinin lazımsız və həddindən artıq istifadəsi məqsədəuyğun deyil. Antibakterial sabunlar və dezinfeksiyaedici maddələr xəstəxana mühitlərində, insanların sıx olduğu mühitlərdə və epidemiyalar zamanı istifadə edilə bilər.