BMT-nin HİV/QİÇS üzrə birgə proqramının rəhbərliyi beynəlxalq donor vəsaitlərinin azalmasının qlobal səhiyyə üçün ciddi risklər yaratdığı barədə xəbərdarlıq edib. Bildirilib ki, bir sıra həssas ölkələrdə icma əsaslı səhiyyə xidmətlərinin zəifləməsi QİÇS-lə mübarizədə uzun illər ərzində əldə olunan nəticələri təhlükə altına salır.

Azmedinfo.az xəbər verir ki, UNAIDS-in icraçı direktoru Vinni Byanyima BMT-nin yaydığı məlumatda maliyyə axınlarının kəskin azalmasının HİV infeksiyasına qarşı aparılan proqramların icrasına birbaşa mənfi təsir göstərdiyini qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, Nyu-Yorkda BMT qərargahında keçirilən brifinq zamanı bir çox dövlətlərin əvvəllər beynəlxalq donor dəstəyi ilə həyata keçirilən proqramları davam etdirməkdə çətinlik çəkdiyi vurğulanıb. Nəticə etibarilə bəzi ölkələrdə profilaktika və sosial dəstək xidmətlərinin iflic vəziyyətinə düşdüyü bildirilib.

Rəsmi statistikaya əsasən, hazırda 9,3 milyon insan HİV ilə yaşasa da, müalicəyə hələ də başlaya bilməyib. 2024-cü il ərzində isə dünyada 1,3 milyon yeni yoluxma faktı qeydə alınıb.

Byanyima əlavə edib ki, maliyyə çatışmazlığı xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə vəziyyəti daha da ağırlaşdırır. Onun fikrincə, müalicə proqramlarının genişləndirilməsi dayanır, bir çox HİV-lə bağlı təşkilatlar isə ya fəaliyyətini məhdudlaşdırır, ya da tamamilə bağlanır.

Məlumatda qeyd olunur ki, Uqandada HİV-in qarşısını 99 faizə qədər azalda bilən PrEP profilaktik vasitəsinin istifadəsi 2024-cü ilin sonundan 2025-ci ilin payızına qədər 31 faiz azalıb. Burundidə bu göstərici 64 faiz, Nigeriyada isə prezervativlərin paylanması 55 faiz geriləyib.

Eyni zamanda HİV/AİDS sahəsində fəaliyyət göstərən təşkilatların böyük hissəsi maliyyə çatışmazlığı səbəbindən fəaliyyətini ya dayandırıb, ya da ciddi şəkildə azaldıb. UNAIDS-in işlədiyi səkkiz ölkədə profilaktika xidmətlərinin 99,9 faizinin xarici maliyyə hesabına həyata keçirildiyi, yerli resursların isə yalnız 0,1 faiz təşkil etdiyi vurğulanır.

Son iki ildə hər gün orta hesabla 570 qız və gənc qadının HİV-ə yoluxduğu bildirilir. Bununla yanaşı, qadınların rəhbərlik etdiyi HİV təşkilatlarının 60 faizə yaxını maliyyə dəstəyini itirib və ya fəaliyyətini dayandırıb.

Bununla belə, Byanyima elmi nailiyyətlərin QİÇS-in 2030-cu ilə qədər ictimai səhiyyə problemi kimi aradan qaldırılması üçün real imkan yaratdığını diqqətə çatdırıb. O bildirib ki, uzunmüddətli PrEP, yeni nəsil profilaktika və müalicə üsulları artıq mövcuddur və bu, epidemiyanın qarşısının alınması üçün əsas elmi baza yaradır.