Şəxsi qulluq və kosmetika məhsulları gündəlik həyatımızda mühüm rol oynayır, görünüşümüzü və özümüzə inamımızı artırır. Bununla belə, onların estetik cəlbediciliyinin arxasında onların insan sağlamlığına potensial təsiri ilə bağlı artan narahatlıq yatır.
Azmedinfo.az bu mövzuda “Frontiers in Public Health” jurnalında dərc olunan məqaləni ixtisarla təqdim edir:
Son tədqiqatlar bu məhsulların tərkibindəki bəzi kimyəvi maddələrlə dərinin kiçik qıcıqlanmalarından tutmuş hormonal balanssızlıqlar, reproduktiv pozğunluqlar və hətta xərçəng kimi ciddi vəziyyətlərə qədər müxtəlif sağlamlıq problemləri arasında həyəcanverici əlaqələri aşkar edib. Bu məhsulların ciddi təhlükəsizlik qiymətləndirməsindən keçdiyinə dair geniş yayılmış inanca baxmayaraq, qanunvericilikdəki boşluqlar zərərli maddələrin formulalarda qalmasına imkan verir.
Bir çox fərdi qulluq məhsulları dəri vasitəsilə qan dövranına daxil ola bilən və sağlamlıq üçün ciddi risklər yaradan kimyəvi maddələr ehtiva edir. Ümumiyyətlə konservant kimi istifadə edilən parabenlər hormonal funksiyaya müdaxilə edə bilən və potensial olaraq məhsuldarlıq problemləri və döş xərçənginə kömək edə bilən endokrin pozğunluqlarla əlaqələndirilir. Ətirlərdə və plastik qablaşdırmada olan ftalatlar inkişaf və reproduktiv toksiklik ilə əlaqələndirilir.
Bundan əlavə, müxtəlif zəhərli metallar (məsələn, arsenik, kadmium, xrom, qurğuşun və civə) qan dövranına daxil ola bilər və insan orqanizminə sonrakı təsirlərə, o cümlədən DNT-nin zədələnməsinə, hüceyrə disfunksiyasına səbəb ola bilər ki, bu da hormonal pozulmalara və hətta xərçəngə səbəb olur. Bütün bu araşdırmalara baxmayaraq, bu maddələr dəriyə qulluq məhsullarımıza və qan dövranına daxil olmağa davam edir.
Tənzimləyicilər tərkib hissələrinin hərtərəfli yoxlanılması, ciddi sınaq prosedurları və şəffaf etiketləmə təcrübələri tələb etməlidir. Bundan əlavə, qadağan edilmiş və ya məhdudlaşdırılan maddələrin siyahıları yeni elmi tədqiqatlar əsasında mütəmadi olaraq yenilənməlidir.
İstehsalçılar fərdi qulluq məhsulları ilə bağlı potensial sağlamlıq risklərinin azaldılmasında əsas rol oynayırlar. Etik və məsuliyyətli istehsal təcrübələri istehlakçı inamının yaradılması və ictimai rifahın təmin edilməsi üçün vacibdir. Artan nəzarət istehsalçıların toksik olmayan alternativləri olan məhsulları yenidən formalaşdırmaqla istehlakçıların təhlükəsizliyinə üstünlük vermələrini təmin edir.
Şirkətlər zərərli kimyəvi maddələri aradan qaldıran daha təhlükəsiz formulalar yaratmaq üçün tədqiqat və inkişafa sərmayə qoymalıdırlar. Daha təmiz, toksik olmayan alternativlərdən istifadə sağlamlıq üçün mənfi təsirlərin ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.
-
Qazaxıstanlı mütəxəssislər Koordinasiya Mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olublarƏn çox oxunanlar17 İyul 2026524
-
Azərbaycanlı alimlərin iki elmi araşdırması Avropa Pediatriya Assosiasiyasının konqresində təqdim edilibƏn çox oxunanlar16 İyul 2026190
-
Səhiyyə Nazirliyi və QHT Agentliyi qrant müsabiqəsi elan edəcəkƏn çox oxunanlar14 İyul 2026170
-
Piylənmə ilə mübarizədə dünya təcrübəsi və ölkəmizdəki mövcud vəziyyətƏn çox oxunanlar18 İyul 2026166
-
Həkim qəbuluna onlayn növbə yalnız “mygov” tətbiqi vasitəsilə təmin edilirƏn çox oxunanlar19 İyul 2026158
-
Ekspert: Öd daşı diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyilƏn çox oxunanlar18 İyul 2026152
-
Azərbaycan-Rusiya səhiyyə əməkdaşlığı və tibb təhsili müzakirə olunubƏn çox oxunanlar14 İyul 2026134
-
Dövlət təltiflərinə layiq görülmüş tibb işçilərinə orden və medallar təqdim olunubƏn çox oxunanlar16 İyul 2026124
-
Qoturluq xəstəliyi necə yayılır? – Ekspertdən mühüm tövsiyələrƏn çox oxunanlar20 İyul 2026122
-
Alimlər aqressiv beyin şişlərinə qarşı qızıl nanohissəciklərinə əsaslanan yeni üsul hazırlayırlarƏn çox oxunanlar19 İyul 2026112
-
Meyit donordan üçüncü uşaqlıq köçürülməsi uğurla həyata keçirilibƏn çox oxunanlar21 İyul 2026108
-
Ümumdünya Beyin Günü - Yaddaşı qorumaq və demensiya riskini azaltmaq üçün 6 təsdiqlənmiş üsulƏn çox oxunanlar22 İyul 2026108
-
Gənc Endokrinoloqlar Qrupu – AGEQ fəaliyyətə başlayırƏn çox oxunanlar23 İyul 202676
-
Düşənbədə səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyəti və pasiyent təhlükəsizliyi üzrə ÜST Avropa Məktəbi keçirilibƏn çox oxunanlar23 İyul 202668