Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
21 Aprel 2026, Çərşənbə axşamı, 12:44
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Sovet alimləri Dolli qoyunu doğulmamışdan çox əvvəl Maşka siçanının klonlaşdırılmasına nail olublar
06 Mart 2025
430
Sovet alimləri Dolli qoyunu doğulmamışdan çox əvvəl Maşka siçanının klonlaşdırılmasına nail olublar

Klonlaşdırma orqanizmlərin və ya onların hissələrinin genetik cəhətdən eyni nüsxələrinin yaradılması prosesidir. Bu fenomen təbii mühitdə bilinir, aseksual çoxalma zamanı baş verir. Ancaq həyatın cinsi davamı şəraitində, rüşeym ata və ananın genomlarının birləşməsindən əmələ gəldikdə, dəqiq surət əldə edilmir. İstisna bir-birinin klonları olan eyni əkizlərdir.

 

Azmedinfo.az "Planet Today" nəşrinə istinadən yazır ki, heyvanların klonlaşdırılması bu gün çətin iş olsa da artıq iyirmidən çox növün, o cümlədən dəvə, donuz və meymunların dəqiq surətləri yaradılmışdır. İnsanı klonlaşdırmaq cəhdləri də var idi, lakin embrion ehtiyatla məhv edildi.

 

Alimlər uzun müddət süni şəkildə eyni əkizlərin yaradılmasını qeyri-mümkün hesab edirdilər. Bu fikri dəniz kirpisi embrionunun hüceyrələrini ayırmağı bacaran alman embrioloqu Hans Driesş təkzib etdi. Hətta daha sonra, 1950-ci illərdə Amerika embrioloqları yetkin qurbağa hüceyrəsinin nüvəsini əvvəllər öz nüvəsi çıxarılan yumurta hüceyrəsinə köçürdülər. Embrion klonları belə əldə edildi.

 

1997-ci ildə Dolly qoyunun görünüşü nə üçün bir irəliləyiş hesab edildi? Yetkin bir hüceyrədən klonlanan ilk məməli heyvan idi. Alimlər yetkin qoyunun süd vəzi hüceyrəsindən nüvəni "surroqat ana"nın - nüvəsi çıxarılan qoyunun yumurtasına daxil edir. Elektrik boşalması ilə işə salınır. Beləcə Dolli altı il yaşayır və altı quzu doğur.

 

Bu işə sovet alimləri də öz töhfələrini veriblər. Onlar Dollidən on il əvvəl Maşa siçanını klonlaşdırıblar. 

Ən çox oxunanlar