Sosial şəbəkələr və ekran önündə uzun saatlar gəncləri tənhalığa sürükləyir. Mütəxəssislər rəqəmsal detoks və şüurlu istifadənin psixi sağlamlıq üçün vacib olduğunu vurğulayırlar.

Azmedinfo.az "TRT Haber"ə istinadən yazır ki, saatlarla telefon ekranını çevirmək, sonsuz bildirişlər arasında itmək... Bu, indiki gənclər üçün adi olsa da, dərin yorğunluq mənbəyidir. Rəqəmsal dünya özü ilə görünməz bir böhran gətirir, rəqəmsal tükənmişlik.

Mütəxəssislərin fikrincə, gənclər virtual aləmə valeh olduqları üçün həm fiziki, həm də psixoloji cəhətdən yorulublar. Bu artan riski barədə sualları Sincan Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasının professoru Behice Han Almış cavablandırıb. Almış gənclərdə rəqəmsal tükənmişliyin əlamətlərini, psixoloji təsirlərini və sağlam rəqəmsal həyat üçün təkliflərini sadalayıb.

Rəqəmsal tükənmənin rəqəmsal cihazlara sıx məruz qalma nəticəsində yaranan yorğunluq və tükənmə vəziyyəti olduğunu ifadə edən professor gənclərin ekran qarşısında keçirdikləri vaxtın artmasının narahatlıq doğurduğunu ifadə edib:

"Zəiflik, enerji çatışmazlığı və xroniki yorğunluq müşahidə olunur. Bu vəziyyət xronikiləşəndə gənclər tənhalaşır, depressiyaya düşə bilərlər".

Sosial medianın görünməyən zərərləri

Sosial medianın gənclər üzərində yaratdığı psixoloji təzyiqi vurğulayan professor "Gənclər rəqəmsal həyat və real həyat arasında tarazlıq qura bilməsələr, motivasiyalarını itirəcəklər. Akademik uğur və iş performansında azalma adi haldır" deyir. Bundan əlavə, o, xəbərdarlıq edir: "Sosial media şəxsiyyətin inkişafına mənfi təsir göstərir, davranış pozğunluqlarına və izolyasiyaya səbəb olur."

Rəqəmsal detoks niyə lazımdır?

Rəqəmsal dünyadan uzaqlaşıb şüurlu bir ara vermənin vacib olduğunu vurğulayan alim planlaşdırılmış fasilələrin əhəmiyyətinə diqqət çəkir:

"Rəqəmsal detoks gənclərin əqli və fiziki sağlamlığını yaxşılaşdırır. Ailə bağlarını gücləndirir, stress səviyyələrini azaldır və diqqətin yayındırılmasını azaldır. Həddindən artıq ekrana məruz qalma nəticəsində yaranan koqnitiv disfunksiya rəqəmsal detoks ilə bərpa edilə bilər."

Rəqəmsal detoks, müəyyən bir müddət ərzində smartfon, kompüter və sosial media kimi rəqəmsal cihazların istifadəsinin könüllü olaraq dayandırılması prosesidir. Bu proses texnologiyanın həddindən artıq istifadəsi nəticəsində yaranan mənfi təsirlərdən təmizlənmək, zehni və fiziki sağlamlığı yaxşılaşdırmaq məqsədi daşıyır. Rəqəmsal detoks texnologiyanın təmin etdiyi rahatlıqlardan xəbərdar olaraq balanslaşdırılmış istifadə vərdişini inkişaf etdirmək üçün edilir. Texnologiyadan həddindən artıq istifadə sosiallaşmaya mənfi təsir göstərərək depressiyaya, tənhalığa və real həyatdan qopmağa səbəb olarkən, rəqəmsal detoks ailə bağlarını gücləndirir, sosial qarşılıqlı əlaqəni artırır, zehni və fiziki sağlamlığı yaxşılaşdırır.