ABŞ-ın Boston şəhərində aparılan altı illik tədqiqat nəticəsində şəhərdaxili siçanların insan sağlamlığı üçün təhlükəli olan leptospiroz bakteriyasını yaydığı təsdiqlənib.

Azmedinfo.az Tufts Universitetinin mətbuat xidmətinin məlumatına əsasən, xəbvər verir ki, tədqiqat universitetin rəhbərliyi, Şimçali Arizona Universiteti, ABŞ Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi (USDA) və Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi (CDC) tərəfindən birgə həyata keçirilib.

6 il ərzində Bostonun 17 müxtəlif nöqtəsindən toplanmış 328 siçanın böyrək nümunələri analiz olunub. Testlərin nəticəsinə görə, siçanların təxminən 18 faizində Leptospira bakteriyası müəyyən edilib.

İnsanla birbaşa genetik bağlılıq sübut olunub

Leptospiroz diaqnozu qoyulmuş bir insanın orqanizmində aşkarlanan bakteriyanın, eyni bölgədəki siçanlardan götürülmüş nümunələrlə genetik baxımdan demək olar ki, eyni olduğu müəyyən edilib. Bu nəticə xəstəliyin mənbəyinin şəhər siçanları olduğunu açıq şəkildə sübut edir.

Leptospiroz necə yayılır?

Leptospiroz bakteriyası əsasən siçanların sidiyi vasitəsilə torpağa, gölməçələrə və durğun sulara keçir. Bu ərazilərlə təmasda olan insanlar, ev heyvanları və digər canlılar yoluxa bilər. Xəstəlik əsasən tropik bölgələrdə rast gəlinir, lakin qlobal iqlim dəyişiklikləri səbəbilə daha sərin iqlimlərdə də yayılmağa başlayıb.


Tufts Universitetindən Dr. Marieke Rosenbaum, tədqiqat çərçivəsində siçanların böyrəklərindən bakteriya yetişdirməyə nail olduqlarını və bunun elmi ədəbiyyatda ilk dəfə qeydə alındığını bildirib. Alimlər xüsusi DNT analiz üsulları ilə Leptospira bakteriyasının tam genetik kodunu tədqiq ediblər.

Şimali Arizona Universitetindən Prof. Dr. Dave Vagner, bu genetik metodların leptospirozla bağlı elmi araşdırmalarda yeni mərhələnin əsasını qoyduğunu bildirib: “Artıq bakteriyanın şəhər daxilində siçan populyasiyaları arasında necə yayıldığını dəqiq izləyə bilirik”, – deyə qeyd edib.

Xəstəliyin əlamətləri çox zaman yüngül qızdırma və ümumi narahatlıqla müşahidə olunduğundan, diaqnoz və qeydə alınma halları az olur. Bəzi xəstələrdə antibiotiklə müalicə test aparılmadan tətbiq olunur ki, bu da rəsmi statistikaya düşməməsinə səbəb olur.

Dr. Rosenbaum qeyd edib ki, şəhərlərdə siçanları tamamilə məhv etmək mümkün deyil və “Siçan populyasiyalarına qarşı həyata keçirilən tədbirlərin həm heyvan sayı, həm də xəstəlik yayılmasına təsirini daha dərindən anlamaq vacibdir”, – deyə bildirib.

Tədqiqatın nəticələri nüfuzlu PLOS Neglected Tropical Diseases elmi jurnalında dərc olunub. Alimlər hesab edir ki, əldə olunmuş nəticələr şəhərlərdə həm siçan nəzarət siyasətlərinin, həm də ictimai sağlamlıq tədbirlərinin yenidən formalaşdırılmasında mühüm rol oynayacaq.