Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
23 Aprel 2026, Cümə axşamı, 20:26
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Kök hüceyrə transplantasiyasından genetik müayinəyə - Nigahdan əvvəl talassemiya riskinə diqqət!
14 Avqust 2025
554
Kök hüceyrə transplantasiyasından genetik müayinəyə - Nigahdan əvvəl talassemiya riskinə diqqət!

Talassemiyanın tam müalicəsi bəzi hallarda mümkün olsa da, bu, xəstəliyin növü və ağırlıq dərəcəsi ilə birbaşa əlaqədardır.

 

Azmedinfo.az xəbər verir ki, Səhiyyə Nazirliyinin Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzinin Talassemiya bölməsinin Transfuziologiya şöbəsinin müdiri Tünzalə Əhmədova nazirliyin rəsmi “Instagram” səhifəsində keçirilən canlı yayımda mövzu ilə bağlı ətraflı məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, hazırda xəstəliyin yeganə tam sağaldıcı müalicə üsulu sümük iliyi və ya kök hüceyrə transplantasiyasıdır. Bu prosedur yalnız uyğun donor tapıldıqda və xəstənin ümumi sağlamlıq durumu icazə verdikdə həyata keçirilir. Əməliyyat zamanı əvvəlcə xüsusi dərmanlar və şüa terapiyası ilə xəstə sümük iliyi məhv edilir, daha sonra sağlam donorun kök hüceyrələri orqanizmə köçürülür. Əhmədova bildirib ki, bu metod talassemiyanı tam aradan qaldıra bilsə də, ağır yan təsirlər və yüksək risklər səbəbindən yalnız seçilmiş hallarda tətbiq edilir.

Mütəxəssis vurğulayıb ki, əksər talassemiya xəstələrində uzunmüddətli və planlı idarəetmə aparılır. Buraya müntəzəm qan köçürmələri və xelasiya müalicəsi (dəmir yüklənməsinin qarşısını alan dərmanlarla müalicə) daxildir. Qan köçürmələri orqanizmdə hemoglobin səviyyəsini normada saxlayaraq anemiyanın ağır nəticələrini azaldır. Lakin bu proses bədəndə artıq dəmir yığılmasına səbəb olur ki, bu da ürək, qaraciyər və digər həyati orqanlarda ciddi zədələnmələrə gətirib çıxara bilər. Xelasiya terapiyası isə bu artıq dəmiri orqanizmdən çıxarmaq üçün tətbiq olunur.

Tünzalə Əhmədova söhbət zamanı nikahdan əvvəl tibbi müayinənin vacibliyinə də diqqət çəkib. O qeyd edib ki, insanlar bəzən özlərini sağlam hiss etsələr də, müəyyən irsi xəstəliklərin daşıyıcısı ola bilərlər. Talassemiya buna ən tipik nümunələrdən biridir – daşıyıcı olan şəxsdə xəstəlik əlamətləri müşahidə olunmasa da, iki daşıyıcı evləndikdə övladlarda xəstəliyin ağır forması ilə doğulma ehtimalı yüksək olur. Qohum evliliklərində isə bu risk daha da artır, çünki genetik fond oxşar mutasiyalarla zəngin olur.

Onun sözlərinə görə, nikahdan əvvəl aparılan tibbi müayinələr və genetik analizlər gələcək valideynlərə riskləri öncədən görmək, sağlam nəsil planlaşdırmaq və zəruri tədbirlər görmək imkanı yaradır. Bu, sadəcə formal yox, həm fərdi, həm də ictimai sağlamlığın qorunması baxımından həyati əhəmiyyət daşıyan bir addımdır.

Ən çox oxunanlar