Müasir dövrdə emal olunmuş məhsullar və fastfud qidaları insanın gündəlik menyusuna sıx şəkildə daxil olub. Ancaq bu rahatlıqla istehlak olunan məhsullar bəzən sağlamlıq üçün ciddi risklər daşıyır.

Azmedinfo.az "Arqument i faktı" jurnalına istinadən yazır ki, bu risklərin başında transyağlar gəlir.

Transyağ nədir və harada olur?

Transyağlar və ya trans-izomer yağ turşuları, əsasən, süni yolla əldə olunan yağlardır. Onlar bitki mənşəli maye yağların hidrogenləşdirilməsi — yəni maye yağların bərk yağa çevrilməsi prosesi zamanı yaranır. Bu proses nəticəsində uzun raf ömrünə malik, lakin sağlamlıq üçün təhlükəli yağlar əmələ gəlir.

Bu yağlar təkcə sənaye üsulu ilə hazırlanmış məhsullarda deyil, az miqdarda olsa da, bəzi təbii məhsullarda, məsələn, iribuynuzlu heyvanların ətində də rast gəlinə bilər.

Transyağların sağlamlığa təsiri

Terapevt-həkim, ailə nutrisioloqu Anastasiya Kurova bildirir ki, transyağlar orqanizmdə “pis” xolesterin (LDL) səviyyəsini artırır, “yaxşı” xolesterin (HDL) səviyyəsini isə azaldır. Bu isə ürək-damar xəstəlikləri riskini artırır. Həkim əlavə edir ki, transyağların istifadəsi koronar ürək xəstəliyi, infarkt, insult, sistemli iltihab və maddələr mübadiləsi pozğunluqları ilə birbaşa əlaqəlidir.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə, transyağların təhlükəsiz qəbulu üçün müəyyən olunmuş bir limit yoxdur. Bu səbəbdən onların qida rasionundan tamamilə çıxarılması və ya minimuma endirilməsi tövsiyə olunur.

Transyağlar ən çox hansı məhsullarda olur?

Həkimin sözlərinə görə, transyağlara aşağıdakı məhsullarda daha çox rast gəlinir:

• Marqarin və digər kulinariya yağları (xüsusilə sənaye istehsalı olan şirniyyatlarda),

• Yüksək dərəcədə emal olunmuş qəlyanaltılar (çipslər, krakerlər, popkorn),

• Kəndir məhsulları — tortlar, peçenyelər, şokoladla örtülmüş vaflilər,

• Fastfud qidalar və dondurulmuş yarımfabrikatlar.

Transyağlar səssiz, lakin ciddi bir sağlamlıq təhlükəsidir. Onlardan uzaq durmaq, təbii və az emal olunmuş qidaları seçmək, həm gündəlik rifahımız, həm də uzunmüddətli sağlamlığımız üçün həyati əhəmiyyət daşıyır.