Yeni araşdırma göstərib ki, bəzi bağırsaq bakteriyaları orqanizmdəki zərərli və parçalanması çətin olan kimyəvi maddələri – yəni “əbədi kimyəvi maddələri” udaraq nəcis vasitəsilə bədəndən xaric edə bilir. Bu toksik maddələr PFAS (per- və polifloralkil maddələr) adlanır və sənayedə, eləcə də gündəlik istehlak məhsullarında geniş istifadə olunur. Onlara "əbədi kimyəvi maddələr" deyilməsinin səbəbi isə həm ətraf mühitdə, həm də insan orqanizmində uzun müddət qalmasıdır.

Azmedinfo.az "Nature Biology" jurnalına istinadən yazır ki, Kembric Universitetinin tədqiqatçıları müəyyən ediblər ki, bağırsaq çöpləri də daxil olmaqla bəzi bakteriya növləri Petri qabında yerləşdirilmiş PFAS-ların 20%-dən 75%-ə qədərini uda bilir. “Science News”un məlumatına görə, insan mikrobiomu ilə zənginləşdirilmiş siçanların nəcisində mikrobları olmayan siçanlarla müqayisədə daha çox PFAS aşkar edilib.

PFAS maddələri istiyə, suya, yağa və parçalanmaya davamlı olduğu üçün onları yapışmayan qablarda, su itələyici geyimlərdə, qida qablaşdırmalarında, kosmetik vasitələrdə və şəxsi gigiyena məhsullarında istifadə edirlər. Lakin Consumer Reports bildirir ki, aparılmış tədqiqatlar PFAS-ın qalxanabənzər vəz xəstəlikləri, yüksək xolesterin, böyrək və xaya xərçəngi, xoralı kolit, eləcə də hamiləliklə əlaqəli hipertenziya ilə mümkün əlaqəsini üzə çıxarıb. Digər araşdırmalarda isə PFAS maddələrinin uşaqlarda metabolik dəyişikliklərə, qaraciyər zədələnmələrinə və böyrək xəstəliklərinə səbəb ola biləcəyi göstərilib. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin məlumatına əsasən, PFAS maddələri demək olar ki, ABŞ əhalisinin hamısında aşkarlanır.

Tədqiqat müəllifi, Kembric Universitetinin mikrobioloqu Kiran Patil bildirir ki, bu tapıntılar gələcəkdə insanlarda bağırsaq mikrobiomunun vəziyyəti və PFAS səviyyəsini izləməyə imkan verə bilər. Həmçinin, bu kimyəvi maddələri tam udmaq qabiliyyətinə malik bakteriyalarla zəngin qida əlavələrinin qəbulu da faydalı ola bilər.

Hazırda bir çox ölkələr və beynəlxalq təşkilatlar PFAS maddələrinin istifadəsini azaltmaq, təhlükəsiz hədd müəyyənləşdirmək və bu maddələrin ətraf mühitdən təmizlənməsi üçün texnologiyalar hazırlamaq üzərində işləyirlər. Bağırsaq bakteriyalarından istifadə kimi son elmi nailiyyətlər isə PFAS-ın parçalanması üçün innovativ yanaşma kimi qiymətləndirilir.