Toz — evinizdəki səssiz qatildir. Onun hissəciklərində gizlənən toksinlər, ağır metallar və allergenlər yavaş-yavaş sağlamlığı məhv edir. Adi təmizlik isə sizi xilas etmir.
Azmedinfo.az "Life" portalına dərc olunan yazıya diqqət çəkib: Görünməz düşməni necə məğlub etmək ola?
Biz toza adətən zərərsiz və sadəcə məişət baxımından narahatedici bir şey kimi yanaşırıq. Toz təmizliyi pozur, mebellərin üzərinə qonur və bizi əski götürməyə məcbur edir. Amma az adam düşünür ki, o, sadəcə çirkli rəf və ya televizorun üstündəki xoşagəlməz təbəqədən qat-qat təhlükəlidir. Alimlər ev tozunu getdikcə daha çox “gecikmiş təsirli bomba” adlandırırlar. Ola bilsin, elə indi siz bu məqaləni oxuyarkən evinizin havasındakı milyonlarla mikrohissəcik ağciyərlərə və qanınıza daxil olur, səssizcə sağlamlığınızı zəiflədir.
Tozun içində əslində nələr gizlənir?
İlk baxışda toz sadəcə mikroskopik hissəciklərin — dəri qalıqları, tekstil lifləri, ev heyvanlarının tükü — qarışığı kimi görünür. Amma müasir elmi araşdırmalar göstərir ki, ev tozu toksinlərin və təhlükəli birləşmələrin ideal daşıyıcısıdır.
Ftalatlar. Plastik əşyalardan, oyuncaqlardan, qablaşdırmalardan, mebellərdən ayrılaraq tozda yığılır və orqanizmə daxil olur. Hormon sisteminə müdaxilə edir. Uşaqlarda inkişaf problemlərinə, böyüklərdə isə endokrin pozğunluqlara səbəb ola bilər.
Ağır metallar. Qurğuşun, civə və kadmium küçə çirkləri, avtomobil qazları və sənaye tullantıları ilə evə daxil ola bilər. Toz onları saxlayaraq mənzili zəhər anbarına çevirir.
Üzvi çirkləndiricilər. Pestisidlər, məişət kimyəvi maddələrinin qalıqları və uzun illər parçalanmayan davamlı üzvi birləşmələr burada yer alır. İnsan onları nəfəs alarkən qəbul edir və orqanizmdə toplanır.
Böyük mif: adi təmizlik kifayətdir
Çoxları hesab edir ki, həftədə bir dəfə rəfləri silib döşəməni yumaq kifayətdir. Əslində isə bu, problemi həll etmir — toz sadəcə bir yerdən başqa yerə keçir. Onun böyük hissəsi havada qalır və bir neçə saatdan sonra yenidən çökür.
Evin həqiqətən təhlükəsiz olması üçün fərqli yanaşma lazımdır:
Hava filtrasiyalı təmizlik. Sadə tozsoran tozu yalnız havaya qaldırır. HEPA-filtrləri olan modellərdən istifadə etmək vacibdir.
Nəm təmizlik. Quru əski sadəcə çirki yayır. Yüngül nəm mikrofiber salfetlərdən istifadə edin, döşəməni isə kimyəvi maddəsiz su ilə yuyun.
Hava təmizləyiciləri. Bu, sadəcə dəbdə olan cihaz deyil, müasir şəhərdə zərurətdir. Onlar toz, allergen və toksinləri saxlayır.
Adətən xalçalar, qalın pərdələr və yumşaq oyuncaqlar toz yığan əsas əşyalardır. Onlardan nə qədər az olsa, nəfəs almaq bir o qədər asan olar.
Toz sadəcə mebel üzərindəki incə çirk deyil. Bu, plastik, metal, allergen və bakteriyaların toksik qarışığıdır. O, nəfəs yollarına, dəriyə, hətta beynə təsir göstərir. Adi təmizlik xilas etmir, bəzən isə vəziyyəti daha da pisləşdirir. Ancaq məsələyə şüurlu yanaşaraq — nəm təmizliyi, hava filtrasiyası və “toz yığan” əşyaların minimuma endirilməsi ilə evinizi həqiqətən təhlükəsiz məkana çevirə bilərsiniz.
-
Maternal sağlamlıq və hamiləlik ağırlaşmaları üzrə multidissiplinar konfrans keçiriləcəkƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026314
-
Mütəxəssislər süd vəzi xərçənginin diaqnostikasına dair canlı praktik məşğələdə bir araya gəldilərƏn çox oxunanlar21 Aprel 2026226
-
Qida borusu və mədə xərçəngində Azərbaycan və Türkiyə həkimlərinin təcrübə mübadiləsi yeni mərhələ açırƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026210
-
Ana sağlamlığına və gələcəyə vurulan ağır zərbə - Selektiv abortƏn çox oxunanlar18 Aprel 2026210
-
Talassemiyasız həyat naminə könüllü qanvermə aksiyasıƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026204
-
Körpələr evi işçilərinin əməkhaqları artırıldıƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026200
-
“Talassemiyasız həyat naminə” proqramı çərçivəsində könüllü qanvermə aksiyasıƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026188
-
Onkoloq mədə xərçəngində sağalma şansını artıran innovativ metodları sadaladıƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026186
-
Təranə Tağı-zadə: Neyroinkişaf pozuntuları olan pasiyentlərin diaqnostika və reabilitasiyasında multidissiplinar komanda yanaşması olduqca zəruridirƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026184
-
D vitamini səviyyəsinin optimal həddə saxlanılması gələcəkdə demensiya riskindən qoruyurƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026182
-
Katarakta əməliyyatı icbari tibbi sığorta hesabına qarşılanırƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026174
-
Azərbaycanda böyrək transplantasiyası və nefrologiyanın inkişaf istiqamətləri müzakirə olunduƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026166
-
AMEA-da ABŞ-ın qlobal səhiyyə təhlükəsizliyi üzrə nümayəndələri ilə görüşƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026162
-
Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Albaniyada Xəstəxana Mərkəzinin pediatrik sedasiya otağı istifadəyə verilibƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026162
-
Gələcəyin sağlamlığını birlikdə quraq! - “Qadın Sağlamlığı Mərkəzi” İctimai BirliyiƏn çox oxunanlar15 Aprel 2026160
-
15 aprel – Ekoloji Bilik GünüdürƏn çox oxunanlar15 Aprel 2026158
-
Akademik Zərifə xanım Əliyevanın anım günündə aksiyaƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026156
-
17 Aprel – Ümumdünya Hemofiliya GünüƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026150
-
Regenerativ təbabətin müasir səhiyyə sistemində əhəmiyyəti müzakirə edilibƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026150
-
22 Aprel – Beynəlxalq Yer Kürəsi GünüdürƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026144