Sadə qan analizi ağır qaraciyər xəstəliyinin inkişaf riskini proqnozlaşdıra bilər. Bu üsul yaxın zamanda qaraciyər sirrozu və qaraciyər xərçəngini erkən aşkarlamaq üçün ilkin tibbi yardımda tətbiq ediləcək.

Azmedinfo.az xəbər verir ki, "The BMJ" elmi jurnalında dərc olunmuş nəticələr bunu deməyə əsas verir.

Karolinska İnstitutunun Huddyinqedə yerləşən tibb fakültəsinin əməkdaşı, testin müəlliflərindən biri Rikard Strandberq deyib: “Bu xəstəliklər getdikcə daha çox yayılır və gec aşkarlandıqda proqnozu əlverişli olmur. Bizim metod isə üç sadə, rutin qan analizinə əsaslanaraq 10 il ərzində ağır qaraciyər xəstəliyi riskini proqnozlaşdırmağa imkan verir.”

Tədqiqat çərçivəsində Karolinska İnstitutunun və Finlandiyadan olan həmkarlarının iştirakı ilə bu metodun nə dərəcədə effektiv olduğu qiymətləndirilib. CORE adlı model qabaqcıl statistik üsullarla hazırlanıb və beş faktora əsaslanır: yaş, cins və mütəmadi tibbi müayinələrdə ölçülən üç qaraciyər fermentinin (AST, ALT və GGT) səviyyələri.

Məqsəd ilkin səhiyyə müəssisələrində asan istifadə edilə biləcək bir vasitə yaratmaqdır, çünki əksər pasiyentlər ilk dəfə məhz burada tibbi yardıma müraciət edirlər.

Karolinska Universitet Xəstəxanasından Hannes Haqström qeyd edib ki, bu, ilkin səhiyyə xidmətlərində qaraciyər xəstəliklərinin erkən skrininqinin təmin olunmasına doğru mühüm addımdır. Artıq yüksək risk qrupuna aid şəxslər üçün – məsələn, sirroz və ya qaraciyər xərçəngi riski olanlar üçün – dərman müalicələri mövcuddur və ümid edirik ki, onlar yaxın zamanda İsveçdə də əlçatan olacaq.

Araşdırma 1985–1996-cı illər arasında tibbi müayinədən keçmiş 480 mindən çox Stokholm sakininin məlumatlarına əsaslanıb. İştirakçılar 30 il müşahidə olunub və onların 1,5 faizində ağır qaraciyər xəstəlikləri (sirroz, qaraciyər xərçəngi) inkişaf edib və ya qaraciyər transplantasiyasına ehtiyac yaranıb.

CORE modeli çox dəqiq nəticə göstərərək, xəstəliyin inkişaf edib-etmədiyini 88 faiz hallarda düzgün fərqləndirib. Bu göstərici hazırda tövsiyə olunan FIB-4 metodundan daha yaxşıdır.

Model həmçinin Finlandiya və Böyük Britaniyada digər iki əhali qrupu üzərində sınaqdan keçirilib və yenidən yüksək dəqiqlik nümayiş etdirib. Lakin tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, model xüsusilə yüksək risk qruplarında – məsələn, 2-ci tip diabeti və ya artıq çəkisi olan insanlarda – əlavə testlərdən keçirilməlidir. Bundan başqa, klinik praktikada istifadəsi üçün tibbi sənədləşmə sistemlərinə inteqrasiyası vacibdir.