Hər addım, ayaq biləyinin hərəkəti və ya barmaqların ucuna qalxmaq dizlərdən aşağıda yerləşən əzələlərin yaratdığı diqqətçəkən bir “nasosu” işə salır.

Azmedinfo.az "Sciencealert" nəşrinə istinadən yazır ki, baldır əzələləri aşağı ətraflardakı venaları sıxaraq qanın yuxarıya — ürəyə doğru hərəkət etməsinə kömək edir. Qan dövranında bu mexanizm o qədər mühümdür ki, baldır əzələləri bəzən orqanizmin “ikinci ürəyi” adlandırılır.

Əlbəttə, bu ad məcazi mənadadır. Baldır əzələləri döş qəfəsində döyünən ürəyi əvəz edə bilməz. Lakin onlar qan dövranı sisteminin ən çətin vəzifələrindən birinin yerinə yetirilməsinə kömək edir: qanın cazibə qüvvəsinə qarşı ayaqlardan ürəyə geri qaytarılmasına.

Ürək oksigenlə zəngin qanı arteriyalar vasitəsilə bütün bədənə pompalayır. Qan ayaqlara çatdıqdan sonra təzyiqin daha aşağı olduğu venalar vasitəsilə yenidən ürəyə qayıtmalıdır. Ürəkdən fərqli olaraq, venalar güclü nasoslama qüvvəsi yarada bilmir.

İnsan yeriyərkən, qaçarkən və ya dabanlarını qaldırarkən baldırın arxa hissəsində yerləşən əzələlər yığılır. Bu yığılmalar yaxınlıqdakı venaları sıxır və onların daxilindəki qanın yuxarıya doğru hərəkət etməsinə şərait yaradır.

Venaların daxilində yerləşən kiçik, birtərəfli qapaqcıqlar isə yığılmalar arasında qanın ayaqlara doğru geri axmasının qarşısını alır. Beləliklə, hər bir hərəkət qanın ürəyə doğru daha bir addım irəliləməsinə kömək edir.

Bu “nasos” düzgün işlədikdə qanın ayaqlarda toplanmasının qarşısını almağa kömək edir. Əks halda isə ayaq biləklərində şişkinlik, ayaqlarda ağrı və ya ağırlıq hissi yarana bilər. Baldır venoz nasosunun zəif fəaliyyəti uzunmüddətli venoz problemlərin yaranmasına da səbəb ola bilər.

Elmi məlumatlar göstərir ki, baldır venoz nasosunun fəaliyyətindəki pozğunluqlar insanın ümumi sağlamlıq vəziyyəti haqqında da müəyyən məlumat verə bilər.

2020-ci ildə aparılan bir araşdırmada tədqiqatçılar ABŞ-ın Minnesota ştatında yerləşən Mayo Klinikasının damar laboratoriyasında damar müayinəsindən keçmiş 2728 yetkin insanın tibbi məlumatlarını təhlil ediblər.

Müntəzəm fiziki fəaliyyət yaşla əlaqədar baldır əzələlərinin gücünün qorunmasına da kömək edə bilər. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı hər həftə ən azı 150 dəqiqə orta intensivlikli fiziki aktivlik, məsələn, sürətli yerişlə yanaşı, həftədə iki və ya daha çox gün əzələ gücləndirici məşqlər etməyi tövsiyə edir.

Ayaqlarda davamlı şişkinlik, yaxud bir ayaqda qəfil yaranan ağrı, qızartı və ya istilik hissi sadəcə uzun müddət hərəkətsiz qalmaqla əlaqələndirilməməlidir. Bunlar qan laxtalanmasının — dərin ven trombozunun əlamətləri ola bilər və tibbi müayinə tələb edir.