Böyrək xəstəlikləri orqanın zədələnməsi və qandan tullantılarla artıq mayeni süzə bilməməsi nəticəsində yaranır. Xəstəlik irəlilədikdə dializ və ya transplantasiya tələb edən son mərhələli böyrək çatışmazlığı inkişaf edə bilər.
Azmedinfo.az "Actualnews"a istinasdən yazır ki, xəstəliyin yüngül və orta mərhələlərində çox zaman dializdən istifadə etmədən böyrəkləri qorumaq mümkündür. Bunun üçün həkim tövsiyələrinə əməl etmək və sağlam həyat tərzi sürmək vacibdir. Qidalanma rejimi burada əsas rol oynayır.
Duzun məhdudlaşdırılması böyrəklərin yükünü azaldır və təzyiqi nəzarətdə saxlamağa kömək edir, çünki natriumun artıqlığı orqanizmdə maye yığılmasına səbəb olur. Gün ərzində 2300 mq-dan çox duz qəbul etməmək, zərurət olduqda isə daha da azaltmaq tövsiyə olunur.
Zülal orqanizm üçün vacibdir, lakin onun artıq miqdarı böyrəklərə əlavə yük yaradır. Böyrək xəstələri üçün yağsız ət, balıq, yumurta kimi məhsullardan və paxlalılardan — lobya, mərciməkdən — ibarət orta miqdarda zülal qəbulu məqsədəuyğundur. Zülalın dəqiq miqdarı böyrəyin vəziyyətindən asılıdır.
Kalium və fosfor səviyyəsinə də nəzarət etmək lazımdır. Böyrək funksiyası pozulduqda bu minerallar qanda yığıla bilər. Kaliumla zəngin məhsullar — banan, portağal, kartof az miqdarda qəbul edilməlidir. Fosfor miqdarı yüksək olan məhsullar — pendir, qoz-fındıq, bəzi ət məhsulları da məhdudlaşdırılır. Bəzi hallarda həkim fosfat bağlayıcı preparatlar təyin edə bilər.
Fiziki aktivlik çəkiyə, təzyiqə və qandakı şəkər səviyyəsinə nəzarət etməyə kömək edir, bu da böyrəklərə müsbət təsir göstərir. Həftədə təxminən 150 dəqiqə orta intensivlikdə məşq (məsələn, gəzinti) və bir neçə dəfə güc məşqləri etmək tövsiyə olunur.
Arterial təzyiq və qan şəkərinin səviyyəsinə nəzarət xüsusilə vacibdir, çünki hipertoniya və diabet böyrək zədələnməsinin əsas səbəblərindəndir. AÇF inhibitorları və angiotenzin reseptor blokerləri kimi preparatlar təzyiqi salır və böyrəkləri qoruyur.
Kifayət qədər su içmək lazımdır, lakin maye qəbulunun miqdarı həkimin müəyyən etdiyi həddi aşmamalıdır.
Profilaktika məqsədilə mütəmadi tibbi müayinələr və qan analizləri — xüsusən qlomerulyar filtrasiyanın sürəti (QFS) və sidikdə albumin-kreatinin nisbəti (AKN) yoxlanılmalıdır. Problemlərin erkən aşkarlanması müalicəyə vaxtında başlamağa və xəstəliyin inkişafını ləngitməyə imkan verir.
Düzgün qidalanma, fiziki aktivlik, təzyiq və şəkərə nəzarət, səliqəli su rejimi və mütəmadi müayinələr böyrəklərin sağlamlığını və həyat keyfiyyətini qorumağa kömək edir.
-
Təranə Tağı-zadə: Neyroinkişaf pozuntuları olan pasiyentlərin diaqnostika və reabilitasiyasında multidissiplinar komanda yanaşması olduqca zəruridirƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026268
-
Mütəxəssislər süd vəzi xərçənginin diaqnostikasına dair canlı praktik məşğələdə bir araya gəldilərƏn çox oxunanlar21 Aprel 2026268
-
Azərbaycanda böyrək transplantasiyası və nefrologiyanın inkişaf istiqamətləri müzakirə olunduƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026258
-
Qida borusu və mədə xərçəngində Azərbaycan və Türkiyə həkimlərinin təcrübə mübadiləsi yeni mərhələ açırƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026250
-
Ana sağlamlığına və gələcəyə vurulan ağır zərbə - Selektiv abortƏn çox oxunanlar18 Aprel 2026244
-
“Talassemiyasız həyat naminə” proqramı çərçivəsində könüllü qanvermə aksiyasıƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026224
-
Onkoloq mədə xərçəngində sağalma şansını artıran innovativ metodları sadaladıƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026224
-
D vitamini səviyyəsinin optimal həddə saxlanılması gələcəkdə demensiya riskindən qoruyurƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026222
-
Körpələr evi işçilərinin əməkhaqları artırıldıƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026206
-
Katarakta əməliyyatı icbari tibbi sığorta hesabına qarşılanırƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026192
-
Regenerativ təbabətin müasir səhiyyə sistemində əhəmiyyəti müzakirə edilibƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026186
-
22 Aprel – Beynəlxalq Yer Kürəsi GünüdürƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026182
-
Hesablama Palatası səhiyyə sektorunu yoxladıƏn çox oxunanlar23 Aprel 2026180
-
“İİV-ə qarşı mübarizədə valideynlərin rolu” mövzusunda maarifləndirici tədbirƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026180
-
Səhiyyə naziri: Ətraf mühitin çirklənməsinin insan sağlamlığına təsirinin azaldılması əsas prioritetlərindən biridirƏn çox oxunanlar23 Aprel 2026176
-
AMEA-da ABŞ-ın qlobal səhiyyə təhlükəsizliyi üzrə nümayəndələri ilə görüşƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026168
-
17 Aprel – Ümumdünya Hemofiliya GünüƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026168
-
Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Albaniyada Xəstəxana Mərkəzinin pediatrik sedasiya otağı istifadəyə verilibƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026166
-
Akademik Zərifə xanım Əliyevanın anım günündə aksiyaƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026160
-
Üç ay ərzində şəhid ailəsi üzvlərinə 50 mindən çox tibbi xidmət göstərilibƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026156