Böyrək xəstəlikləri orqanın zədələnməsi və qandan tullantılarla artıq mayeni süzə bilməməsi nəticəsində yaranır. Xəstəlik irəlilədikdə dializ və ya transplantasiya tələb edən son mərhələli böyrək çatışmazlığı inkişaf edə bilər.
Azmedinfo.az "Actualnews"a istinasdən yazır ki, xəstəliyin yüngül və orta mərhələlərində çox zaman dializdən istifadə etmədən böyrəkləri qorumaq mümkündür. Bunun üçün həkim tövsiyələrinə əməl etmək və sağlam həyat tərzi sürmək vacibdir. Qidalanma rejimi burada əsas rol oynayır.
Duzun məhdudlaşdırılması böyrəklərin yükünü azaldır və təzyiqi nəzarətdə saxlamağa kömək edir, çünki natriumun artıqlığı orqanizmdə maye yığılmasına səbəb olur. Gün ərzində 2300 mq-dan çox duz qəbul etməmək, zərurət olduqda isə daha da azaltmaq tövsiyə olunur.
Zülal orqanizm üçün vacibdir, lakin onun artıq miqdarı böyrəklərə əlavə yük yaradır. Böyrək xəstələri üçün yağsız ət, balıq, yumurta kimi məhsullardan və paxlalılardan — lobya, mərciməkdən — ibarət orta miqdarda zülal qəbulu məqsədəuyğundur. Zülalın dəqiq miqdarı böyrəyin vəziyyətindən asılıdır.
Kalium və fosfor səviyyəsinə də nəzarət etmək lazımdır. Böyrək funksiyası pozulduqda bu minerallar qanda yığıla bilər. Kaliumla zəngin məhsullar — banan, portağal, kartof az miqdarda qəbul edilməlidir. Fosfor miqdarı yüksək olan məhsullar — pendir, qoz-fındıq, bəzi ət məhsulları da məhdudlaşdırılır. Bəzi hallarda həkim fosfat bağlayıcı preparatlar təyin edə bilər.
Fiziki aktivlik çəkiyə, təzyiqə və qandakı şəkər səviyyəsinə nəzarət etməyə kömək edir, bu da böyrəklərə müsbət təsir göstərir. Həftədə təxminən 150 dəqiqə orta intensivlikdə məşq (məsələn, gəzinti) və bir neçə dəfə güc məşqləri etmək tövsiyə olunur.
Arterial təzyiq və qan şəkərinin səviyyəsinə nəzarət xüsusilə vacibdir, çünki hipertoniya və diabet böyrək zədələnməsinin əsas səbəblərindəndir. AÇF inhibitorları və angiotenzin reseptor blokerləri kimi preparatlar təzyiqi salır və böyrəkləri qoruyur.
Kifayət qədər su içmək lazımdır, lakin maye qəbulunun miqdarı həkimin müəyyən etdiyi həddi aşmamalıdır.
Profilaktika məqsədilə mütəmadi tibbi müayinələr və qan analizləri — xüsusən qlomerulyar filtrasiyanın sürəti (QFS) və sidikdə albumin-kreatinin nisbəti (AKN) yoxlanılmalıdır. Problemlərin erkən aşkarlanması müalicəyə vaxtında başlamağa və xəstəliyin inkişafını ləngitməyə imkan verir.
Düzgün qidalanma, fiziki aktivlik, təzyiq və şəkərə nəzarət, səliqəli su rejimi və mütəmadi müayinələr böyrəklərin sağlamlığını və həyat keyfiyyətini qorumağa kömək edir.
-
“Sağlam qadın güclü cəmiyyət” Qarabağ Simpoziumu keçiriləcəkƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026286
-
Şimali Kiprdə üç günlük matəm elan edilibƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026224
-
Yeganə Abbasova: Əsas məqsədimiz hər bir uşağın vaxtında transplantasiya yardımı almasıdırƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026224
-
Almaniyada fəaliyyət göstərən azərbaycanlı cərrah Bakıda pasiyent qəbulu keçirəcəkƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026176
-
Ruhun yoluƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026174
-
Gün boyu tox qalmağın və əzələləri qorumağın qızıl qaydası – Endokrinoloqdan tövsiyələrƏn çox oxunanlar03 Sentyabr 2026172
-
“Zikr etmək” adı ilə insanlar mövhumata sürüklənirƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026168
-
Quran oxumağı "qocalıq peşəsi"nə çevirmək xəritəni yolunun sonunda açmaq deməkdirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026168
-
Ürək əməliyyatında kəsiksiz üsul - Xəstəxanada növbəti TAVİ proseduru icra olunduƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026166
-
Kövsər — davamlı nemətin Qurani mənasıƏn çox oxunanlar05 Sentyabr 2026166
-
Xolesterin səviyyəsinə nəzarət ürək-damar sağlamlığının qorunmasında həlledicidirƏn çox oxunanlar31 Avqust 2026166
-
Tibbi məqalələrin 90 faizində süni intellekt izi aşkarlanıb - Yeni araşdırmaƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026154
-
TÖVHİDİN TƏHRİFİ: “SƏMAVİ DİNLƏR” YANLIŞI VƏ SARAY İSLAMININ YARADILMASIƏn çox oxunanlar06 Sentyabr 2026154
-
Əhalinin radiasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə monitorinq aparılıbƏn çox oxunanlar29 Avqust 2026152
-
Adi metformin ilə uzadılmış təsirli (XR) metforminin fərqi nədir?Ən çox oxunanlar30 Avqust 2026152
-
Pankreas transplantasiyası nədir və kimlərə tətbiq olunur?Ən çox oxunanlar03 Sentyabr 2026148
-
Professor Gülnaz Dadaşova Münhendə "ESC Congress 2026"da iştirak edirƏn çox oxunanlar30 Avqust 2026148
-
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti tibb işçilərinin işə qəbulunu elan edirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026146
-
Bədəninizin “ikinci ürəyi” var və onu hərəkətdə saxlamaq olduqca vacibdirƏn çox oxunanlar02 Sentyabr 2026142
-
Mərkəzi Gömrük Hospitalında rezidentura təhsilinə qəbul olunmuş həkim-rezidentlərlə görüşƏn çox oxunanlar01 Sentyabr 2026142