İnsanın mənəvi tənəzzülü həmişə yoxsulluqdan başlamır. Bəzən onun başlanğıcı həddindən artıq var-dövlət, toxluq və təminatdır.

İnsan ehtiyaclarını ödəmək üçün pul qazanır. Lakin bir müddət sonra topladığı sərvəti öz ehtiyacsızlığının təminatı hesab edir. Var-dövlətinə arxalanır, onu hər şeyə qadir güc kimi görür.

Quran bu həqiqəti belə ifadə edir:

“Xeyr! Həqiqətən, insan özünü ehtiyacsız gördüyü üçün azğınlıq edər!” (Ələq, 96:6–7)

İnsan özünü ehtiyacsız gördüyü üçün harınlayar, Allahın rizasını qazanmağın yolunun məhz insanlara yaxşılıq etmək olduğunu düşünməz!

Harınlıq məhz budur: qarın doyduqca qəlbin ac qalması, sərvət artdıqca mərhəmətin azalması, insanın öz rifahı içində başqasının iztirabını unutması.

Bu, Kaliforniya sindromu adlandırılan sosial-psixoloji mənzərənin də kökündə dayanan problemdir. Eqoizm, təkəbbür, zövq düşkünlüyü və mənəvi boşluq harınlığın doğurduğu nəticələrdir.

Əsl zənginlik sərvətin çoxluğu deyil, sərvətin içində insanlığını itirməməkdir. Qarın toxluğu yaşamağa, başqasının ağrısını hiss edən qəlb isə insan qalmağa xidmət edir.

Kamiloğlu