COVID-19 pandemiyası, ehtimal ki, hələ virusa yoluxmadan öncə belə insan beyninin qocalmasını sürətləndirib.
Azmedinfo.az "Nature Communications" jurnalında dərc olunmuş yeni araşdırmaya əsasən yazır ki, pandemiyanın ilkin mərhələlərində belə insan beynində təxminən 5,5 aylıq struktur qocalma müşahidə olunub. Alimlər bu dəyişiklikləri stress, tənhalıq və ya həyat tərzindəki dəyişikliklərlə əlaqələndirirlər.
Tədqiqat çərçivəsində Nottinqem Universitetindən (Böyük Britaniya) Alirza Mohammadi-Nejad və həmkarları maşın öyrənməsi texnologiyası ilə 15 min beyin görüntüsünü analiz edərək yaşla bağlı dəyişiklikləri müəyyənləşdiriblər. Daha sonra 996 könüllünün pandemiyadan əvvəl və sonra aparılmış MRT görüntülərini müqayisə ediblər. Bunlardan 564 nəfər tamamilə pandemiyadan öncə skan olunmuş nəzarət qrupu olub. Qalan 432 nəfərin isə bir görüntüsü pandemiyadan əvvəl, digəri isə sonra götürülüb.
Nəticələr göstərib ki, pandemiya dövründə, hətta COVID-19-a yoluxmayan şəxslərdə belə, beynin boz və ağ maddəsində qocalmaya uyğun dəyişikliklər qeydə alınıb. Bu effekt xüsusilə kişilər və sosial-iqtisadi baxımdan zəif təbəqələrdə daha güclü müşahidə olunub.
Alimlər hesab edirlər ki, bu struktur dəyişikliklər tək qalmaq, karantin stresləri və ya fiziki aktivliyin, alkoqol istifadəsinin dəyişməsi kimi amillərlə əlaqədar ola bilər. Onlar qeyd edirlər ki, bu dəyişikliklər qismən geri dönə bilər. Lakin bu nəticələr yalnız Böyük Britaniyadan olan iştirakçılara əsaslandığı üçün bütün dünyada eyni təsiri təmsil etməyə bilər.
-
Maternal sağlamlıq və hamiləlik ağırlaşmaları üzrə multidissiplinar konfrans keçiriləcəkƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026312
-
Mütəxəssislər süd vəzi xərçənginin diaqnostikasına dair canlı praktik məşğələdə bir araya gəldilərƏn çox oxunanlar21 Aprel 2026220
-
Qida borusu və mədə xərçəngində Azərbaycan və Türkiyə həkimlərinin təcrübə mübadiləsi yeni mərhələ açırƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026206
-
Ana sağlamlığına və gələcəyə vurulan ağır zərbə - Selektiv abortƏn çox oxunanlar18 Aprel 2026206
-
Talassemiyasız həyat naminə könüllü qanvermə aksiyasıƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026202
-
Körpələr evi işçilərinin əməkhaqları artırıldıƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026198
-
“Talassemiyasız həyat naminə” proqramı çərçivəsində könüllü qanvermə aksiyasıƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026184
-
Onkoloq mədə xərçəngində sağalma şansını artıran innovativ metodları sadaladıƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026182
-
D vitamini səviyyəsinin optimal həddə saxlanılması gələcəkdə demensiya riskindən qoruyurƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026178
-
Təranə Tağı-zadə: Neyroinkişaf pozuntuları olan pasiyentlərin diaqnostika və reabilitasiyasında multidissiplinar komanda yanaşması olduqca zəruridirƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026176
-
Katarakta əməliyyatı icbari tibbi sığorta hesabına qarşılanırƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026170
-
AMEA-da ABŞ-ın qlobal səhiyyə təhlükəsizliyi üzrə nümayəndələri ilə görüşƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026160
-
Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Albaniyada Xəstəxana Mərkəzinin pediatrik sedasiya otağı istifadəyə verilibƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026160
-
Gələcəyin sağlamlığını birlikdə quraq! - “Qadın Sağlamlığı Mərkəzi” İctimai BirliyiƏn çox oxunanlar15 Aprel 2026160
-
Azərbaycanda böyrək transplantasiyası və nefrologiyanın inkişaf istiqamətləri müzakirə olunduƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026156
-
15 aprel – Ekoloji Bilik GünüdürƏn çox oxunanlar15 Aprel 2026156
-
Akademik Zərifə xanım Əliyevanın anım günündə aksiyaƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026154
-
17 Aprel – Ümumdünya Hemofiliya GünüƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026146
-
Regenerativ təbabətin müasir səhiyyə sistemində əhəmiyyəti müzakirə edilibƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026146
-
22 Aprel – Beynəlxalq Yer Kürəsi GünüdürƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026140