COVID-19 pandemiyası, ehtimal ki, hələ virusa yoluxmadan öncə belə insan beyninin qocalmasını sürətləndirib.
Azmedinfo.az "Nature Communications" jurnalında dərc olunmuş yeni araşdırmaya əsasən yazır ki, pandemiyanın ilkin mərhələlərində belə insan beynində təxminən 5,5 aylıq struktur qocalma müşahidə olunub. Alimlər bu dəyişiklikləri stress, tənhalıq və ya həyat tərzindəki dəyişikliklərlə əlaqələndirirlər.
Tədqiqat çərçivəsində Nottinqem Universitetindən (Böyük Britaniya) Alirza Mohammadi-Nejad və həmkarları maşın öyrənməsi texnologiyası ilə 15 min beyin görüntüsünü analiz edərək yaşla bağlı dəyişiklikləri müəyyənləşdiriblər. Daha sonra 996 könüllünün pandemiyadan əvvəl və sonra aparılmış MRT görüntülərini müqayisə ediblər. Bunlardan 564 nəfər tamamilə pandemiyadan öncə skan olunmuş nəzarət qrupu olub. Qalan 432 nəfərin isə bir görüntüsü pandemiyadan əvvəl, digəri isə sonra götürülüb.
Nəticələr göstərib ki, pandemiya dövründə, hətta COVID-19-a yoluxmayan şəxslərdə belə, beynin boz və ağ maddəsində qocalmaya uyğun dəyişikliklər qeydə alınıb. Bu effekt xüsusilə kişilər və sosial-iqtisadi baxımdan zəif təbəqələrdə daha güclü müşahidə olunub.
Alimlər hesab edirlər ki, bu struktur dəyişikliklər tək qalmaq, karantin stresləri və ya fiziki aktivliyin, alkoqol istifadəsinin dəyişməsi kimi amillərlə əlaqədar ola bilər. Onlar qeyd edirlər ki, bu dəyişikliklər qismən geri dönə bilər. Lakin bu nəticələr yalnız Böyük Britaniyadan olan iştirakçılara əsaslandığı üçün bütün dünyada eyni təsiri təmsil etməyə bilər.
-
İslam dünyasında vahid Quranın düzgün tərcüməsi və yozumu olmayınca dini radikalizmin kökü kəsilməyəcəkƏn çox oxunanlar16 Oktyabr 20261116
-
Süd vəzi xərçəngində erkən diaqnoz müalicənin uğurunu artırırƏn çox oxunanlar15 Oktyabr 20261096
-
Həkim venoz trombozun əsas əlamətlərini açıqlayıbƏn çox oxunanlar15 Oktyabr 20261050
-
“TürkTransplant” təşəbbüsü: Türk dövlətləri arasında tibbi həmrəylikƏn çox oxunanlar14 Oktyabr 20261022
-
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlamaƏn çox oxunanlar15 Oktyabr 20261022
-
Valideyndə irsi xərçəng geni olduqda uşaq nə vaxt genetik test olunmalıdır?Ən çox oxunanlar17 Oktyabr 2026944
-
Uşaqlarda anadangəlmə uroloji anomaliyalar - Valideynlər nəyi bilməlidir?Ən çox oxunanlar14 Oktyabr 2026926
-
İSİM-in də təşkilatçılar sırasında olduğu I Bakı Beynəlxalq İnklüziv Konfransı keçirilibƏn çox oxunanlar17 Oktyabr 2026926
-
Yenidoğulmuşların təhlükəsiz transportuna dair elmi-praktiki təlim keçirilibƏn çox oxunanlar14 Oktyabr 2026926
-
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunduƏn çox oxunanlar19 Oktyabr 2026918
-
Beynəlxalq Yoxsulluqla Mübarizə GünüdürƏn çox oxunanlar17 Oktyabr 2026916
-
16 Oktyabr – Ümumdünya Anesteziya GünüƏn çox oxunanlar16 Oktyabr 2026908
-
Ucuz eynəklər göz üçün təhlükəlidir – Oftalmoloqdan xəbərdarlıqƏn çox oxunanlar16 Oktyabr 2026888
-
Yeni səhiyyə naziri təyin edilidiƏn çox oxunanlar19 Oktyabr 2026880
-
XVII Azərbaycan - Türkiyə - Almaniya Tibb Hüququ Simpoziumunda orqan donorluğu və transplantasiyanın hüquqi əsasları müzakirə olunubƏn çox oxunanlar19 Oktyabr 2026856
-
Nə üçün mədə-bağırsaq sistemi stresə reaksiya verir?Ən çox oxunanlar18 Oktyabr 2026812
-
Quranda İslamı kökündən dəyişən yozumlarƏn çox oxunanlar20 Oktyabr 2026782
-
Səhiyyə islahatlarının əsas məqsədi vahid idarəetmə sisteminin formalaşdırılmasıdır ŞƏRHƏn çox oxunanlar20 Oktyabr 2026758
-
Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilinin (Ombudsmanın) “Uşaq Hüquqları Aylığı”nın elan olunması ilə bağlı MÜRACİƏTİƏn çox oxunanlar20 Oktyabr 2026740
-
TƏBİB-in Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilməsi vahid strateji idarəetməni gücləndirəcəkƏn çox oxunanlar20 Oktyabr 2026732