Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
21 Aprel 2026, Çərşənbə axşamı, 17:34
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
"Nəyi bilməliyik?": Akademik viruslar haqqında dəhşətli həqiqəti açıqlayıb
12 May 2025
228
"Nəyi bilməliyik?": Akademik viruslar haqqında dəhşətli həqiqəti açıqlayıb

Bu günə qədər insanlar Yer kürəsində mövcud olan virusların yalnız 5-7 faizini öyrəniblər.

 

Azmedinfo.az "Life" portalına istinadən xəbər verir ki, bu fikirləri akademik Gennadi Onişenko bildirib.

 

O, bəşəriyyətin təhlükəsizliyi üçün alimləri potensial təhlükəli virusları daha geniş tədqiq etməyə çağırıb: "Və özümüzü daha rahat hiss etmək üçün bizi nələrin gözlədiyini bilməliyik. Təbii ki, biz ilk növbədə potensial təhlükəli virusları, sonra isə bütün digərlərini öyrənməliyik. "Bu da vacibdir", - REA-nın akademiki müsahibəsində qeyd edib.

 

Gələcəkdə viruslarla bağlı bəşəriyyəti gözləyən əsas təhlükələr bir neçə istiqamətdə cəmlənir. Bu təhlükələr elmi mülahizələrə, son pandemiyalardan çıxarılan dərslərə və biomüxtəliflikdəki dəyişikliklərə əsaslanır:

Yeni zoonoz virusların yayılması
İnsanların vəhşi təbiətə müdaxiləsi (meşələrin qırılması, heyvan ticarəti və iqlim dəyişikliyi) insan və heyvanlar arasında virus keçişini artırır.

Məsələn, COVID-19, SARS, MERS kimi viruslar heyvan mənşəlidir və insanlara keçərək qlobal epidemiyalara səbəb olub.

Sürətlə yayılan mutasiyalı viruslar
Viruslar, xüsusilə RNA virusları (koronavirus, qrip və s.), tez mutasiyaya uğrayır və bu, peyvənd və dərmanlara qarşı müqavimət yarada bilər.

Gələcəkdə "superviruslar" – yəni həm yoluxucu, həm də ölümcül olan variantlar ortaya çıxa bilər.

Antimikrob müqavimət və ikili infeksiyalar
Bəzi viruslar bakterial infeksiyalarla birlikdə ölüm riskini artırır.

Antibakterial dərmanlara qarşı müqavimət artdıqca virus infeksiyalarının fəsadları daha ciddi ola bilər.

Bioterrorizm riski
Süni şəkildə yaradılmış və ya dəyişdirilmiş viruslardan bioloji silah kimi istifadə edilə bilər. Bu cür hallar texnologiyanın inkişafı ilə daha real təhdidə çevrilir.

İqlim dəyişikliyi ilə yayılan tropik viruslar
Qlobal istiləşmə ilə birlikdə Zika, Dengue, Çikaqun atəşi, Sarı qızdırma kimi virusları daşıyan ağcaqanadların yayılma əraziləri genişlənir və bu viruslar daha çox ölkəyə keçə bilər.

Gecikmiş aşkarlanma və qlobal səhiyyə sisteminin zəifliyi
Bir çox ölkədə diaqnostik imkanlar zəifdir. Yeni virusların vaxtında aşkarlanması və qarşısının alınması çətin ola bilər.

Beynəlxalq əməkdaşlıq və resurs paylaşımı olmadan lokal infeksiya qlobal fəlakətə çevrilə bilər.

Sonda qeyd edək ki, bu təhlükələri azaltmaq üçün erkən xəbərdarlıq sistemləri, gücləndirilmiş peyvənd proqramları, genomik nəzarət, və sərhəd tanımayan tibb əməkdaşlığı vacib rol oynayır.

Ən çox oxunanlar