Uppsala Universitetinin tədqiqatçıları tərəfindən aparılan bir araşdırma, zəif yatmağın bədənə, xüsusən də ürək sağlamlığına necə təsir etdiyini öyrənib.

Azmedinfo.az "Medicalnewstoday" portalına istinadən yazır ki, krossover tədqiqatında elm adamları iştirakçıların zəif yuxu və sağlam yuxu seanslarından sonra biomarkerlərini yoxlayıblar. Onlar iltihab və ürək sağlamlığı ilə əlaqəli biomarkerlərin yalnız üç gecə zəif yuxudan sonra artdığını aşkar ediblər.

Xəstəliklərə Nəzarət və Qarşısının Alınması Mərkəzləri böyüklərin gecədə ən azı yeddi saat yatmağı tövsiyə etsə də, buna nail olmaq bəzən çətin ola bilər. Stress və ya əsas sağlamlıq problemlərindən asılı olmayaraq, bir nöqtədə tövsiyə olunandan daha az yuxu almaq demək olar ki, qaçılmazdır.

Müntəzəm olaraq yaxşı yuxu almamaq psixi sağlamlığın pisləşməsi və ya beyin yaşlanmasının sürətlənməsi kimi bəzi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.

Bu araşdırma bədənin zəif yuxuya necə tez mənfi reaksiya verməyə başlaya biləcəyini öyrənib. Nəticələr göstərir ki, yalnız üç gecə ardıcıl olaraq pis yuxu almaq sağlamlığa təsir göstərə bilər.

Tədqiqatçılar idmanın üç gecə zəif yuxunun təsirlərini kompensasiya edə biləcəyini görəndə bunun kömək edə biləcəyini, lakin zəif yuxunun təsirlərinin daha ağır nəticəsi ola biləcəyini də müəyyən ediblər.

Tədqiqatçılar qeyd ediblər ki, əvvəlki tədqiqatlar xroniki zəif yuxunun ürək-damar risklərini göstərib. Bununla belə, onlar qısa müddətli yuxu çatışmazlığı və fizioloji amillərlə bağlı araşdırmaların genişləndirilməsinin lazım olduğunu düşünürlər.

Bu araşdırma, tədqiqatçıların hamısının sağlam çəkiyə malik olduğunu qeyd edən 16 gənc kişidə zəif yuxunun təsirlərini öyrənib. Tədqiqatçılar tədqiqatı hər birində yuxu laboratoriyasında üç gecəlik monitorinqi əhatə edən iki seans üzərində aparıblar. Bir seansda kişilər 3 gecə məhdud yuxu keçirib və həmin gecələrdə onlar cəmi 4,25 saat yatıblar.

Tədqiqatçılar səhər və axşam, yüksək intensiv məşqdən əvvəl və sonra iştirakçılardan qan nümunələri toplayıblar. Yüksək intensivlikli məşq seansları hər biri 30 dəqiqə davam edib. Digər 3 gecəlik seansda iştirakçılar orta hesabla təxminən 8,5 saat normal gecə yuxusu alıb.

Tədqiqat leptin, lipoprotein lipaz və galektin-9 kimi ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqəli 88 proteini təhlil edib.

Toplanan məlumatları nəzərdən keçirdikdən sonra tədqiqatçılar qısa müddətli yuxu məhdudiyyətinin iştirakçıların biomarkerlərini dəyişdirmək üçün kifayət etdiyini öyrəniblər.

Yalnız üç gecə zəif yuxu ürək-damar xəstəliyi riskinin artması ilə əlaqəli olan zülalları artırıb.

Məşq yuxu məhdudiyyətinin səbəb olduğu zərəri tamamilə aradan qaldırmaq üçün kifayət etməyib. Məşq zülal səviyyələrinə müəyyən dərəcədə təsir etsə də, iştirakçılar hələ də ürək-damar xəstəlikləri ilə bağlı 16 zülalda artım görüblər.

Tədqiqat göstərir ki, qısamüddətli yuxu məhdudiyyəti hətta gənc, sağlam kişilərdə də bioloji dəyişikliklərə səbəb ola bilər. Bu məlumat bir neçə gecə zəif yuxunun ürəyə necə təsir edə biləcəyi barədə məlumatlılığa ehtiyac olduğunu nümayiş etdirir.