Bir neçə ölkədən olan alimlər 1-ci tip şəkərli diabetin müalicəsində yeni perspektivlər açan mədəaltı vəzi hüceyrələrinin bioloji çapının innovativ üsulunu işləyib hazırlayıblar.

Azmedinfo.az xəbər verir ki, bu barədə Avropa Orqan Transplantasiyası Cəmiyyəti (ESOT) mətbuat xidməti məlumat yayıb.Tədqiqatçılar qanda şəkərin səviyyəsini tənzimləyən hormonların istehsalına cavabdeh olan Langerhans adacıqlarına bənzər hüceyrə strukturlarını yaratmağa nail olublar.

Ueyk-Forest Universitetinin elmi işçisi Kventin Periyenin sözlərinə görə, mütəxəssislər transplantasiya olunacaq hüceyrələrin yaşaması və fəaliyyət göstərməsi üçün optimal şərait yaratmaq məqsədilə mədəaltı vəzi toxumalarının təbii mühitini modelləşdirməyə çalışıblar. O bildirib ki, bunun üçün orqanın toxuma strukturunu təkrarlayan və hüceyrələrin oksigen və qida maddələri ilə təmin olunmasını həyata keçirən xüsusi biomürəkkəblərdən istifadə olunub.

Araşdırmalar zamanı biotexnoloqlar mədəaltı vəzi hüceyrələrindən Langerhans adacıqlarının yaşama qabiliyyətli analoglarını yaratmağa imkan verən avtomatlaşdırılmış bioloji çap protokolunu hazırlayıblar. Bu texnologiyadan istifadə edən alimlər çap prosesi zamanı hüceyrələrin yüksək sağ qalma səviyyəsinə nail olublar — hüceyrələrin ölüm səviyyəsi 10%-dən aşağı olub ki, bu da alınan strukturların effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

İlk eksperimentlər göstərib ki, süni adacıqlar becərildikdən cəmi üç həftə sonra qlükoza səviyyəsindəki dəyişikliklərə fəal reaksiya verməyə başlayır. Onlar şəkərə qarşı ənənəvi adacıq hüceyrə mədəniyyətlərindən daha yüksək həssaslıq nümayiş etdiriblər ki, bu da onları implantasiya olunan qurğularda istifadəyə xüsusilə perspektivli edir. Bu strukturlar xəstələrin dərisinin altına yerləşdirilərək, orqanizmin qlükoza səviyyəsini müstəqil şəkildə idarə etməsinə imkan verəcək və daimi insulin inyeksiyalarına ehtiyacı aradan qaldıracaq.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada 460 milyondan çox insan müxtəlif formalı diabetdən əziyyət çəkir. Birinci tip xəstəlik autoimmun proseslər nəticəsində yaranır, ikinci tip isə qanda qlükoza səviyyəsinin daimi yüksək olması səbəbindən inkişaf edir. Son onilliklərdə alimlər bu xəstəliklərin yaranma səbəblərini və inkişaf mexanizmlərini fəal şəkildə öyrənir, habelə yeni müalicə üsulları hazırlayırlar.