Azərbaycan Tibbi İnformasiya və Səhiyyə Portalı
23 Aprel 2026, Cümə axşamı, 15:33
Əlaqə vasitələri
Bizimlə əlaqə
Gənc beyin və immun sistemi uzunömürlülüyün açarı ola bilər
12 İyul 2025
800
Gənc beyin və immun sistemi uzunömürlülüyün açarı ola bilər

Uzun ömürlə bağlı aparılan yeni araşdırmalar göstərir ki, insan orqanizminin bəzi orqanları digərlərindən daha mühüm rol oynaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, xüsusilə beyin və immun sisteminin "gənc" qalması ürək və ya ağciyərlərin yavaş qocalmasından daha böyük əhəmiyyət daşıyır.

 

Azmedinfo.az "Planet today" nəşrinə istinadən yazır ki, Mount Sinaidəki İkan Tibb Məktəbinin tədqiqatçısı Hamilton Se-Hvi O-nun rəhbərlik etdiyi komanda UK Biobank layihəsi çərçivəsində 40–70 yaş arasında olan 44 min nəfərdən götürülmüş qan nümunələrində təxminən 3000 zülalın səviyyəsini analiz edib. Genetik məlumatlardan istifadə edərək bu zülalların bədənimizdə hansı orqanlarla əlaqəli olduğunu müəyyənləşdirən tədqiqatçılar onların əsasən beyin, immun sistemi, ürək, qaraciyər, ağciyər, əzələ, mədəaltı vəzi, böyrəklər, bağırsaq və piy toxumalarında cəmləndiyini aşkar ediblər.

 

Komanda daha sonra süni intellekt modelləri vasitəsilə bu orqan və sistemlərin yaşını proqnozlaşdırıb. Nəticələr göstərib ki, bəzi iştirakçıların bədənində müəyyən orqanlar digərlərindən daha sürətlə yaşlanır. Tədqiqatın növbəti mərhələsində bu modellər digər iştirakçıların orqan yaşlarını müəyyənləşdirmək üçün tətbiq olunub və onların sağlamlıq durumu 11 il müddətində izlənilib.

 

Məlum olub ki, yalnız bir orqanın və ya immun sisteminin vaxtından əvvəl qocalması belə ölüm riskini 1,5–3 dəfə artırır. Eyni zamanda, bu cür "yaşlı" orqanların sayı artdıqca risk də yüksəlir. Maraqlıdır ki, ürək və ağciyər kimi orqanların gənc olması ömür uzunluğuna ciddi təsir göstərməyib. Lakin beyni və immun sistemi xüsusilə gənc qalan insanlarda ölüm riski 40–56 faiz azalıb.

 

Kolumbiya Universitetinin professoru Alan Koen bildirir ki, beyin və immun sistemi orqanizmdə bir çox həyati funksiyaları tənzimlədiyindən onların vəziyyəti ümumi sağlamlığa və ömür uzunluğuna əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir.

 

Bununla belə, ekspertlər bildirirlər ki, qanda müəyyən edilən zülal markerləri orqanların real yaşlanma prosesini tam əks etdirməyə bilər. Həmçinin, tədqiqatın əsas iştirakçılarının etnik və sosial baxımdan məhdud auditoriyanı əhatə etməsi nəticələrin universallığını şübhə altına alır.

 

Hazırda beyin və immun sisteminin yaşlanmasını birbaşa ləngidəcək metodlar olmasa da, bu istiqamətdə əldə edilən məlumatlar gələcəkdə bu sistemləri hədəfləyən dərmanların hazırlanmasına və insanların daha uzun və sağlam yaşamasına töhfə verə bilər.

Ən çox oxunanlar