Uzun ömürlə bağlı aparılan yeni araşdırmalar göstərir ki, insan orqanizminin bəzi orqanları digərlərindən daha mühüm rol oynaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, xüsusilə beyin və immun sisteminin "gənc" qalması ürək və ya ağciyərlərin yavaş qocalmasından daha böyük əhəmiyyət daşıyır.
Azmedinfo.az "Planet today" nəşrinə istinadən yazır ki, Mount Sinaidəki İkan Tibb Məktəbinin tədqiqatçısı Hamilton Se-Hvi O-nun rəhbərlik etdiyi komanda UK Biobank layihəsi çərçivəsində 40–70 yaş arasında olan 44 min nəfərdən götürülmüş qan nümunələrində təxminən 3000 zülalın səviyyəsini analiz edib. Genetik məlumatlardan istifadə edərək bu zülalların bədənimizdə hansı orqanlarla əlaqəli olduğunu müəyyənləşdirən tədqiqatçılar onların əsasən beyin, immun sistemi, ürək, qaraciyər, ağciyər, əzələ, mədəaltı vəzi, böyrəklər, bağırsaq və piy toxumalarında cəmləndiyini aşkar ediblər.
Komanda daha sonra süni intellekt modelləri vasitəsilə bu orqan və sistemlərin yaşını proqnozlaşdırıb. Nəticələr göstərib ki, bəzi iştirakçıların bədənində müəyyən orqanlar digərlərindən daha sürətlə yaşlanır. Tədqiqatın növbəti mərhələsində bu modellər digər iştirakçıların orqan yaşlarını müəyyənləşdirmək üçün tətbiq olunub və onların sağlamlıq durumu 11 il müddətində izlənilib.
Məlum olub ki, yalnız bir orqanın və ya immun sisteminin vaxtından əvvəl qocalması belə ölüm riskini 1,5–3 dəfə artırır. Eyni zamanda, bu cür "yaşlı" orqanların sayı artdıqca risk də yüksəlir. Maraqlıdır ki, ürək və ağciyər kimi orqanların gənc olması ömür uzunluğuna ciddi təsir göstərməyib. Lakin beyni və immun sistemi xüsusilə gənc qalan insanlarda ölüm riski 40–56 faiz azalıb.
Kolumbiya Universitetinin professoru Alan Koen bildirir ki, beyin və immun sistemi orqanizmdə bir çox həyati funksiyaları tənzimlədiyindən onların vəziyyəti ümumi sağlamlığa və ömür uzunluğuna əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir.
Bununla belə, ekspertlər bildirirlər ki, qanda müəyyən edilən zülal markerləri orqanların real yaşlanma prosesini tam əks etdirməyə bilər. Həmçinin, tədqiqatın əsas iştirakçılarının etnik və sosial baxımdan məhdud auditoriyanı əhatə etməsi nəticələrin universallığını şübhə altına alır.
Hazırda beyin və immun sisteminin yaşlanmasını birbaşa ləngidəcək metodlar olmasa da, bu istiqamətdə əldə edilən məlumatlar gələcəkdə bu sistemləri hədəfləyən dərmanların hazırlanmasına və insanların daha uzun və sağlam yaşamasına töhfə verə bilər.
-
Qazaxıstanlı mütəxəssislər Koordinasiya Mərkəzinin fəaliyyəti ilə tanış olublarƏn çox oxunanlar17 İyul 2026524
-
Azərbaycanlı alimlərin iki elmi araşdırması Avropa Pediatriya Assosiasiyasının konqresində təqdim edilibƏn çox oxunanlar16 İyul 2026190
-
Səhiyyə Nazirliyi və QHT Agentliyi qrant müsabiqəsi elan edəcəkƏn çox oxunanlar14 İyul 2026170
-
Piylənmə ilə mübarizədə dünya təcrübəsi və ölkəmizdəki mövcud vəziyyətƏn çox oxunanlar18 İyul 2026166
-
Həkim qəbuluna onlayn növbə yalnız “mygov” tətbiqi vasitəsilə təmin edilirƏn çox oxunanlar19 İyul 2026158
-
Ekspert: Öd daşı diaqnozu hər zaman əməliyyat demək deyilƏn çox oxunanlar18 İyul 2026152
-
Azərbaycan-Rusiya səhiyyə əməkdaşlığı və tibb təhsili müzakirə olunubƏn çox oxunanlar14 İyul 2026134
-
Dövlət təltiflərinə layiq görülmüş tibb işçilərinə orden və medallar təqdim olunubƏn çox oxunanlar16 İyul 2026124
-
Qoturluq xəstəliyi necə yayılır? – Ekspertdən mühüm tövsiyələrƏn çox oxunanlar20 İyul 2026122
-
Alimlər aqressiv beyin şişlərinə qarşı qızıl nanohissəciklərinə əsaslanan yeni üsul hazırlayırlarƏn çox oxunanlar19 İyul 2026112
-
Meyit donordan üçüncü uşaqlıq köçürülməsi uğurla həyata keçirilibƏn çox oxunanlar21 İyul 2026108
-
Ümumdünya Beyin Günü - Yaddaşı qorumaq və demensiya riskini azaltmaq üçün 6 təsdiqlənmiş üsulƏn çox oxunanlar22 İyul 2026108
-
Gənc Endokrinoloqlar Qrupu – AGEQ fəaliyyətə başlayırƏn çox oxunanlar23 İyul 202676
-
Düşənbədə səhiyyə xidmətlərinin keyfiyyəti və pasiyent təhlükəsizliyi üzrə ÜST Avropa Məktəbi keçirilibƏn çox oxunanlar23 İyul 202668