Uzun ömürlə bağlı aparılan yeni araşdırmalar göstərir ki, insan orqanizminin bəzi orqanları digərlərindən daha mühüm rol oynaya bilər. Alimlər müəyyən ediblər ki, xüsusilə beyin və immun sisteminin "gənc" qalması ürək və ya ağciyərlərin yavaş qocalmasından daha böyük əhəmiyyət daşıyır.
Azmedinfo.az "Planet today" nəşrinə istinadən yazır ki, Mount Sinaidəki İkan Tibb Məktəbinin tədqiqatçısı Hamilton Se-Hvi O-nun rəhbərlik etdiyi komanda UK Biobank layihəsi çərçivəsində 40–70 yaş arasında olan 44 min nəfərdən götürülmüş qan nümunələrində təxminən 3000 zülalın səviyyəsini analiz edib. Genetik məlumatlardan istifadə edərək bu zülalların bədənimizdə hansı orqanlarla əlaqəli olduğunu müəyyənləşdirən tədqiqatçılar onların əsasən beyin, immun sistemi, ürək, qaraciyər, ağciyər, əzələ, mədəaltı vəzi, böyrəklər, bağırsaq və piy toxumalarında cəmləndiyini aşkar ediblər.
Komanda daha sonra süni intellekt modelləri vasitəsilə bu orqan və sistemlərin yaşını proqnozlaşdırıb. Nəticələr göstərib ki, bəzi iştirakçıların bədənində müəyyən orqanlar digərlərindən daha sürətlə yaşlanır. Tədqiqatın növbəti mərhələsində bu modellər digər iştirakçıların orqan yaşlarını müəyyənləşdirmək üçün tətbiq olunub və onların sağlamlıq durumu 11 il müddətində izlənilib.
Məlum olub ki, yalnız bir orqanın və ya immun sisteminin vaxtından əvvəl qocalması belə ölüm riskini 1,5–3 dəfə artırır. Eyni zamanda, bu cür "yaşlı" orqanların sayı artdıqca risk də yüksəlir. Maraqlıdır ki, ürək və ağciyər kimi orqanların gənc olması ömür uzunluğuna ciddi təsir göstərməyib. Lakin beyni və immun sistemi xüsusilə gənc qalan insanlarda ölüm riski 40–56 faiz azalıb.
Kolumbiya Universitetinin professoru Alan Koen bildirir ki, beyin və immun sistemi orqanizmdə bir çox həyati funksiyaları tənzimlədiyindən onların vəziyyəti ümumi sağlamlığa və ömür uzunluğuna əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir.
Bununla belə, ekspertlər bildirirlər ki, qanda müəyyən edilən zülal markerləri orqanların real yaşlanma prosesini tam əks etdirməyə bilər. Həmçinin, tədqiqatın əsas iştirakçılarının etnik və sosial baxımdan məhdud auditoriyanı əhatə etməsi nəticələrin universallığını şübhə altına alır.
Hazırda beyin və immun sisteminin yaşlanmasını birbaşa ləngidəcək metodlar olmasa da, bu istiqamətdə əldə edilən məlumatlar gələcəkdə bu sistemləri hədəfləyən dərmanların hazırlanmasına və insanların daha uzun və sağlam yaşamasına töhfə verə bilər.
-
Maternal sağlamlıq və hamiləlik ağırlaşmaları üzrə multidissiplinar konfrans keçiriləcəkƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026312
-
Mütəxəssislər süd vəzi xərçənginin diaqnostikasına dair canlı praktik məşğələdə bir araya gəldilərƏn çox oxunanlar21 Aprel 2026218
-
Qida borusu və mədə xərçəngində Azərbaycan və Türkiyə həkimlərinin təcrübə mübadiləsi yeni mərhələ açırƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026204
-
Ana sağlamlığına və gələcəyə vurulan ağır zərbə - Selektiv abortƏn çox oxunanlar18 Aprel 2026204
-
Talassemiyasız həyat naminə könüllü qanvermə aksiyasıƏn çox oxunanlar14 Aprel 2026202
-
Körpələr evi işçilərinin əməkhaqları artırıldıƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026198
-
“Talassemiyasız həyat naminə” proqramı çərçivəsində könüllü qanvermə aksiyasıƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026182
-
Onkoloq mədə xərçəngində sağalma şansını artıran innovativ metodları sadaladıƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026180
-
D vitamini səviyyəsinin optimal həddə saxlanılması gələcəkdə demensiya riskindən qoruyurƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026176
-
Təranə Tağı-zadə: Neyroinkişaf pozuntuları olan pasiyentlərin diaqnostika və reabilitasiyasında multidissiplinar komanda yanaşması olduqca zəruridirƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026174
-
Katarakta əməliyyatı icbari tibbi sığorta hesabına qarşılanırƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026168
-
AMEA-da ABŞ-ın qlobal səhiyyə təhlükəsizliyi üzrə nümayəndələri ilə görüşƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026160
-
Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Albaniyada Xəstəxana Mərkəzinin pediatrik sedasiya otağı istifadəyə verilibƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026160
-
Gələcəyin sağlamlığını birlikdə quraq! - “Qadın Sağlamlığı Mərkəzi” İctimai BirliyiƏn çox oxunanlar15 Aprel 2026160
-
15 aprel – Ekoloji Bilik GünüdürƏn çox oxunanlar15 Aprel 2026156
-
Akademik Zərifə xanım Əliyevanın anım günündə aksiyaƏn çox oxunanlar16 Aprel 2026154
-
17 Aprel – Ümumdünya Hemofiliya GünüƏn çox oxunanlar17 Aprel 2026144
-
Regenerativ təbabətin müasir səhiyyə sistemində əhəmiyyəti müzakirə edilibƏn çox oxunanlar20 Aprel 2026144
-
Öd yolları və pankreas xəstəliklərində minimal invaziv inqilabi üsuldurƏn çox oxunanlar15 Aprel 2026138
-
22 Aprel – Beynəlxalq Yer Kürəsi GünüdürƏn çox oxunanlar22 Aprel 2026138